İlacım kaç gün sonra bitecek?

Eczaneden çıkarken kutuya baktım: üzerinde ilacın adı yazıyordu, içinde sayılı tablet duruyordu. Bitiş günü aslında oradaydı. Ben ise ancak kutunun dibi göründüğünde fark ettim. Alarm yalnız saati bilir, son tabletin hangi gün olduğunu bilmez.

Oysa burada tahmin edilecek bir şey yok. Kutunun içindeki adet, ortalama bir gündeki doz: gerisi bölme işlemi. Günde bir tane kullanılan 30 tabletlik bir kutu 30 gün gider; aynı kutu haftanın üç günü kullanılırsa 70 gün gider.

Dünya Sağlık Örgütü’nün 2003 tarihli raporu, gelişmiş ülkelerde kronik hastalıklarda uzun süreli tedaviye bağlılığın (adherence) ortalama %50 düzeyinde kaldığını aktarıyor. Rapor bunu yalnız hastaya yüklemiyor: bağlılığı belirleyen etkenleri birbiriyle etkileşen beş kümede topluyor ve bu kümelerden yalnız biri hastanın kendisiyle ilgili.

Cramer ve arkadaşları iki terimi birbirinden ayırıyor: uyum (compliance), bir doz düzeninde öngörülen aralığa ve doza ne kadar uyulduğudur; süreklilik (persistence) ise tedaviye başlamakla bırakmak arasında geçen süredir. Benim sorunum bir dozu unutmak değil, kutunun bitmesiydi.

ForMyGluco’da stok takibi ayrı bir anahtarla açtığım bir bölüm: kutudaki adedi ve haftalık planı yazıyorum, kalan gün sayısı bu ikisinden çıkıyor. Bu sayı aşağı yuvarlanmış bir haftalık ortalama; uygulama da onu ~ ile gösteriyor. Her “Alındı” işaretinde adet bir azalıyor. İlaç eklemek de dozu işaretlemek de aboneliğim ya da deneme sürem işlerken çalışıyor; bildirim ayrıca bildirim izni istiyor. Adet seçtiğim eşiğe eşit ya da ondan küçük kaldığı sürece ilaç ekranında bir satır duruyor; bildirim ise bir “Alındı” işareti adedi eşiğe ilk indirdiğinde bir kez geliyor.

Reçetenin kaç günlük yazıldığına ve yenilemenin zamanına ben karar veremem. Randevuda hekime ya da eczacıya sorulabilecek şeyler var: bu ilaç kaç günlük yazılıyor, yenileme için ne kadar önceden başvurulur, kutu beklenenden erken biterse ne yapılır.