Diyabet cinsel sağlığa dokunur mu?

Diyabetin damar tarafında iki mekanizma ayrı ayrı kurulu. Birincisi endotel: damarın iç yüzünü kaplayan ince hücre tabakası nitrik oksit üretimini yitirdiğinde damar gerektiği kadar gevşeyemiyor. İkincisi otonom sinir: istemsiz işleri yürüten lifler yıprandığında kan akışını açan komut ve duyuyu taşıyan iletim birlikte zayıflıyor. Cinsel işlev, bu iki mekanizmanın aynı yerde ve aynı anda buluştuğu adreslerden biri. Diyabet metinlerinde ikisi ayrı ayrı kuruluyor, bu adreste ise birlikte çalışıyorlar.

Mekanizmayı derleyen kaynaklar üç ayağı birlikte sayıyor. Uzun süre yüksek kalan glukoz, ileri glikasyon ürünleri ve oksidatif yük üzerinden endotelde nitrik oksitin elde edilebilirliğini azaltıyor; damar düz kası yeterince gevşemiyor. Otonom ve duyusal iletimdeki bozulma ikinci ayak. Üçüncüsü hormonal ve yalnız bir kesim için geçerli: tip iki diyabetli erkeklerin bir bölümünde testosteron düzeyi kan ölçümünde düşük bulunuyor. Bu ayağın dışarıdan görünen bir karşılığı yok. Kadın tarafında aynı damar ve sinir yolları kan akışını ve kayganlaşmayı etkiliyor; derlemenin bildirdiği karşılık isteğin azalması, uyarılma güçlüğü ve ağrılı ilişki.

Bu sayfa, otonom sinirlerin bir dalını adıyla ekliyor ve nöropati yazısını o daldan sürdürüyor. Aynı kol mide boşalmasını, ayağa kalkınca tansiyonun toparlanmasını ve deri neminin ayarını taşıyor; genitoüriner dal aynı kolun bir başka ucu.

Ölçümler iki tarafta da var ama aynı sağlamlıkta değil. Yüzden fazla çalışmayı birleştiren bir meta-analiz, erektil işlev bozukluğunun diyabetle yaşayan erkeklerin yarısından fazlasında görüldüğünü bildirdi. Aynı çalışmada bu tablonun görülme olasılığı, diyabeti olmayanlara göre yaklaşık üç buçuk kat yüksek hesaplandı; tip bir ile tip iki arasında da fark çıktı. Kadınlarda tip iki diyabet üzerine yapılan meta-analizde birleşik oran yüksek çıktı, ama çalışmalar arası dağılım çok geniş. Alt uçla üst uç arasındaki fark beş katı buluyor. Bu genişlik tek bir orana yaslanmayı engelliyor. Birleşik oran çalışmaların büyüklüğüne ve yayımlandıkları yıla göre kayıyor; büyük örneklemli çalışmalarda daha düşük, daha yeni çalışmalarda daha yüksek çıkıyor. Derlemenin kendi kaydına göre incelenen çalışmaların bir bölümünün tam metnine ulaşılamamış.

Ruhsal etkenlerin payı da ölçülmüş bir yer tutuyor. Derlemeler kadın tarafında toplumsal ve ruhsal bileşenlerin, fizyolojik sonuçtan daha belirleyici göründüğünü yazıyor; çökkün ruh hâli başlıca belirleyici olarak anılıyor. Bu, damar ve sinir yolunu geçersiz kılmıyor, yanına ikinci bir eksen ekliyor ve o eksen erkek tarafında da işliyor. Çökkün ruh hâlinin diyabette neye benzediği ve nasıl tanındığı başlı başına bir soru; bu metin o soruda depresyon yazısını işaret ediyor.

Tablonun bilgi değerini belirleyen şey, kalp yakınması olmayan bir kişide de anlam taşıması. Derlemeler erektil işlev bozukluğunu damar hastalığının yeni ortaya çıkışı için bağımsız bir risk göstergesi sayıyor ve ona öncü işaret adını veriyor.