Kan şekeri kaydı ne zaman yanıltır?
· 2 dk

Bir kaydın yanıltması iki yoldan gelir: hiç ölçülmeyen saatler kendini göstermez, yazılan satırlar da her zaman ölçüm anında yazılmaz. Geriye kalan tablo düzgün ve eksiksiz durur, çünkü eksik olan yer kendini belli etmez. Yanılmanın birkaç tanınabilir biçimi var.
Mesele ölçümlerin tek tek doğruluğundan çok, hangi ölçümlerin kayda girdiği ve ne zaman girdiğidir. Bir şey hissedildiğinde ölçmek doğal bir davranış ve pek çok kayıt tam olarak böyle doluyor. Böyle toplanan bir kayıt, kişinin dikkatinin gün içinde nereye düştüğünün haritasıdır. Örneklem kendi kendini seçmiş olur.
- Yalnız bir şey hissedildiğinde ölçmek: kayıt, fark edilen anların koleksiyonuna dönüşür.
- Yalnız kötü günleri yazmak, ya da tersine yalnız düzgün günleri saklamak.
- Satırların ölçüm anında değil sonradan, hatırlanarak yazılması: bellekten yazılan sayı gerçeğinden düzgün çıkma eğilimindedir.
- Kaydın kesildiği haftaların sonradan düz ve sakin bir dönem gibi okunması.
- Gecenin kayıtta hiç görünmemesi.
- Cihaz ve şerit kaynaklı dağınıklığın tekrarlayan bir örüntü sanılması.
- Sonuç görüldükten sonra ona uyan bir sebep hatırlanması.
Sondaki madde ötekilerden farklı işler, çünkü kaydı eksiltmez, ona bir anlam ekler. Yüksek bir satır görüldükten sonra o güne uyan bir açıklama aramak kolaydır ve aranan açıklama neredeyse her zaman bulunur: geç kalınan bir öğün, kısa süren bir uyku, hareketsiz geçen bir öğleden sonra. Sebep sonucun ardından kurulduğu için sınanamaz. Kayıt böylece kendi kendini doğrulayan bir belgeye dönüşür. Her satırın bir açıklaması olduğunda, açıklanmayı bekleyen hiçbir şey kalmaz.
Uykuda geçen saatler parmak ölçümüne dayanan bir kayıtta hemen hiç yer almaz. O boşluğun görülebildiği bir yol var: sürekli ölçüm geceyi kesintisiz izler ve uykuda fark edilmeden geçen düşük dönemlerin büyük bölümü de bu yolla ortaya çıktı. Cihazın kendi payına düşen dağınıklık da kayda karışır; onun nedenleri başka bir başlığın konusu. Burada ayırt etmeyi sağlayan şey yineleme. Aynı saatte ve benzer koşulda birkaç hafta üst üste aynı yöne giden satırlar bir örüntüye benzer, tek tek günlerde farklı yönlere savrulanlar ise dağınıklığa.
El yazısıyla tutulan kayıtlarla cihaz belleğini karşılaştıran bir derleme, ikisinin sıkça ayrıştığını buldu. En geniş fark hiç yazılmamış ölçümlerden geliyordu; derlemenin daha kaygı verici bulduğu şeyse hiç yapılmadığı halde kayda geçen değerlerdi. Hataların yoğun olduğu kayıtlarda dalgalanma cihaz belleğindekinden dar çıktı. Yani en çok bozulmuş kayıtlar, gerçeğinden en düzgün görünen kayıtlardı.
Kaynaklar
- Given JE, O’Kane MJ, Bunting BP, Coates VE. Comparing patient-generated blood glucose diary records with meter memory in diabetes: a systematic review. Diabet Med. 2013 Aug;30(8):901-13. PMID: 23324062.
- Mazze RS, Shamoon H, Pasmantier R, Lucido D, Murphy J, Hartmann K, Kuykendall V, Lopatin W. Reliability of blood glucose monitoring by patients with diabetes mellitus. Am J Med. 1984 Aug;77(2):211-7. PMID: 6380287.
- Chico A, Vidal-Ríos P, Subirà M, Novials A. The continuous glucose monitoring system is useful for detecting unrecognized hypoglycemias in patients with type 1 and type 2 diabetes but is not better than frequent capillary glucose measurements for improving metabolic control. Diabetes Care. 2003 Apr;26(4):1153-7. PMID: 12663589.
- Klonoff DC, Parkes JL, Kovatchev BP, Kerr D, Bevier WC, Brazg RL, Christiansen M, Bailey TS, Nichols JH, Kohn MA. Investigation of the Accuracy of 18 Marketed Blood Glucose Monitors. Diabetes Care. 2018 Aug;41(8):1681-1688. PMID: 29898901.