Czy cukrzyca mija, czy zostaje na stałe?

W cukrzycy typu 1 komórki beta wytwarzające insulinę trwale ubywają wskutek odpowiedzi odpornościowej; utracone komórki nie wracają. W miesiącach po rozpoznaniu potrzebna insulina może na jakiś czas zmaleć; ten liczony w miesiącach odstęp nazywa się okresem miodowym. Gdy odstęp się zamyka, rosnące zapotrzebowanie na insulinę wygląda dla osoby prowadzącej opiekę jak pogorszenie; a wzrost bierze się ze znanego przebiegu ubytku komórek. W cukrzycy typu 2 obraz jest bardziej giętki: gdy insulinooporność cofa się, wartości cukru potrafią zostać w zakresie docelowym bez leków.

Kryterium z międzynarodowego raportu uzgodnieniowego brzmi tak: jeśli HbA1c badane co najmniej trzy miesiące po odstawieniu leków na cukrzycę zostaje poniżej progu rozpoznania, obraz liczy się jako remisja. Słowo dobrano starannie. Remisja to opis, który z góry przyjmuje, że obraz może wrócić; nie znaczy pełnego wyleczenia. Dla stanu przedcukrzycowego tego słowa się nie używa; tamten powrót omawia osobny tekst.

W cukrzycy typu 2 remisję ciągnie trwały spadek wagi. W badaniu z losowym przydziałem, prowadzonym z intensywnym wsparciem żywieniowym, po dwóch latach w remisji była ponad jedna trzecia uczestników. U osób, które nie odzyskały wagi, remisja trwała częściej.

Długa obserwacja tych samych uczestników pokazała co innego. W piątym roku odsetek pozostających w remisji wyraźnie spadł. Gdy porządek ciągnący się od śniadania do kolacji rozluźnił się, waga wróciła, a razem z nią cukier. W zapisach wybijają się takie czynniki:

• Krótki czas, jaki upłynął od rozpoznania
• Wyraźny spadek wagi utrzymany przez lata
• Wydzielanie insuliny wciąż zachowane przez część komórek beta

Tu leży uzasadnienie corocznych kontroli. Okres remisji też jest okresem obserwowanym: badanie dna oka w kierunku retinopatii, kontrola nerek w kierunku nefropatii, ciśnienie i tłuszcze krwi zostają w kalendarzu. Te wizyty stoją także wtedy, gdy porządek w kuchni idzie dobrze. Zysk jest konkretny. Lata przeżyte w zakresie docelowym to lata, w których kłopoty nerkowe oraz sercowo-naczyniowe widuje się rzadziej.

Czy po zrzuceniu wagi cukrzyca mija całkiem?

To, co widać w zapisach, nie jest pełnym wyleczeniem, tylko remisją. W latach, w których spadek wagi się utrzymuje, cukier zostaje w zakresie docelowym; gdy waga wraca, wartości też rosną.

Czy mija bez leków?

W samej definicji remisji mieści się to, że leki zostały odstawione; przebieg bez leków jest częścią tej definicji. To odstawienie idzie razem z pomiarem i obserwacją.

Obraz z zapisów jest krótko taki: rozpoznanie cukrzycy zostaje w dokumentacji, a wartości cukru są rozdziałem, który da się zmienić. Remisja to nazwa okresu, w którym choroba milknie.