Diyabet antikor testleri neden istenir?

Bağışıklık sistemi normalde dışarıdan geleni tanır ve ona karşı antikor üretir. Tip 1 diyabette bu ayrım şaşar; hedef listesine pankreastaki insülin üreten hücrelerin içindeki birkaç protein de girer. O proteinlere karşı çıkan antikorlar kanda uzun süre kalır ve sıradan bir kan tahlilinde görünür. Testin dayandığı nokta bu kalıcılık.

Laboratuvar tek bir antikora bakmaz. Dördüne birden bakar, çünkü her antikor hücrenin ayrı bir parçasını hedef alır:

Antikorlar sonucu değil başlangıcı işaretler. Testin haber verdiği şey şekerin bugünkü yeri değil, sürecin hangi kapıdan girdiğidir. Sessiz dönemin basamakları ayrı bir konu; burada asıl mesele o basamakların kanda nasıl okunduğu. Sonuç, tanı gününe bağlı bir fotoğraf değil.

Antikor testi her yeni tanıda gündeme gelmez, çünkü tablo zaten açıksa ek bilgiye gerek kalmaz. Çocukluk çağında gidiş hızlı ve açıktır; belirsizlik daha çok erişkin tablolarında çıkar. Testler asıl orada değer kazanır. Kilosu fazla olmayan bir yetişkinde şeker beklenenden hızlı tırmanıyorsa, kanda antikor bulunması sürecin bağışıklık kaynaklı olduğunu ortaya koyar. Bu ayrım, işe giderken çantaya ne konacağından yıllar sonraki takip biçimine kadar pek çok şeyi değiştirir.

Sonucu okurken iki tuzak var. Antikor çıkmaması, bağışıklık kaynaklı tabloyu tek başına dışlamaz. Hastalığın başında insanların büyük çoğunluğunda en az bir antikor bulunur, ama küçük bir kesimde hiçbiri görünmez. İkinci tuzak sayıda gizli, çünkü tek bir antikorun düşük düzeyde çıkması dördünün birden çıkmasıyla aynı ağırlığı taşımaz. Kaç tanesinin bulunduğu, hangisinin bulunduğundan daha çok şey söyler.

Antikorlar tabloyu adlandırır, şiddetini ölçmez. Kanda bulunmaları, şekerin nerede durduğunu ya da gidişin ne hızda olacağını söylemez. Bir kez bakmak yeter; aynı testi yinelemek yeni bilgi getirmez. Sabah aç karnına gelmek de gerekmez, çünkü antikorlar öğünle oynamaz. Kalan insülin üretiminin ölçüsü ise C-peptid testinin işi.