Komplikasyon varken hareket uygun mu?

Koruyucu duyu kaybı ayağın uyarı sistemini kapatır. Sağlam bir ayakta çorabın kıvrılmış dikişi ya da ayakkabıya kaçmış küçük bir taş birkaç adımda kendini belli eder ve yürüyüş kendiliğinden değişir, yük başka bir noktaya kayar. Duyu gittiğinde bu geri bildirim hiç gelmez. Aynı nokta aynı basıncı adım adım almayı sürdürür ve deri altındaki doku haber vermeden zorlanır. Yükü ayakla taşıyan hareketin buradaki farkı budur.

Kılavuzlar bu tabloda izni koşula bağlar. Nöropatisi olan kişide orta şiddette yük taşıyan hareketin kapısı açık kalır, ama iki şeyle birlikte: tabandaki basıncı dağıtan ayakkabı ve ayakların her gün gözden geçirilmesi. Duyunun bıraktığı yeri göz doldurur: kaçan taşı ayak bildirmiyorsa akşamki bakış bildirir. Yükü tabandan alan biçimler de aynı sayfada durur; oturarak yapılan çalışma, yüzme, bisiklet ve kol hareketleri kası çalıştırırken tabanı yüklemez. Açık bir yara varsa yükün o bölgeden alınması öne geçer.

Gözde uyarının kapsamı, yeni damar çıkmış tabloyla sınırlı değildir. Ağır seyreden ama henüz yeni damar üretmemiş evre de, oturmamış ileri evre de aynı başlık altında değerlendirilir. Retinanın üzerinde büyüyen damarlar kırılgandır. Ağır bir yükü kaldırırken nefesin tutulması göğüs içi basıncını ve kan basıncını birkaç saniye içinde yukarı iter, bu ani yükselme kırılgan yumağı zorlar. Kanama olduğunda göz bunu bildirir: uçuşan lekeler, ağ görünümlü gölgeler ya da bir puslanma belirir, ağrı ise beklenmez. Işık çakmaları eklenirse tablo retina yırtığı yönünde değişir. Zorlanmalı biçimler, sarsıntılı biçimler ve başın gövdeden aşağıda kaldığı duruşlar bu yüzden ayrı değerlendirilir.

Böbrek hastalığı bu listede farklı durur. Hareketin hastalığın gidişini hızlandırdığına dair bir işaret yok, diyaliz seansı sırasında bile yapılabildiği biliniyor. İdrarda albümin çıkması da tek başına bir kısıt getirmez. Kalpteki sinir tutulumu ise asıl kişiye özel taraftır. Kalbi besleyen sinir ağı etkilendiğinde nabız yüke beklendiği gibi karşılık vermez: dinlenirken yüksek seyreder, zorlanınca yeterince yükselmez. Böyle bir tabloda nabız, ne kadar zorlanıldığının ölçüsü olmaktan çıkar ve yerini kişinin hissettiği zorlanma alır. Ayağa kalkarken tansiyonun düşmesi ayrı bir başlıktır.

Bu ayrımların hiçbiri hareketsizliğe çıkmaz, çünkü hareketsizlik de aynı organları yoran bir seçim. Kılavuzların yaptığı iş biçimi ayarlamak: hangi kas çalışacak, yük nereye binecek, hangi duruş dışarıda kalacak. Bu ayarı tabloya bakarak yapmak sağlık ekibinin işi. Ayar yapıldığında hareket yeniden açılır.