Wat is Mounjaro en helpt het bij afvallen?

Na het eten geeft de darm hormonen af die de alvleesklier waarschuwen. Op het oppervlak van cellen zitten ontvangers die deze hormonen herkennen; in de geneeskunde heten ze receptoren. Tirzepatide neemt de plaats in van twee aparte hormonen en bindt zich tegelijk aan twee receptoren. De andere leden van de familie binden aan één receptor. Dat is het verschil. Juist die tweede binding zet tirzepatide apart van de rest van de groep. De familie als geheel wordt behandeld door “Waarin verschillen GLP-1-injecties van elkaar?”.

De Europese toelating van het middel draagt twee koppen:

• Diabetes type 2: het versterkt het insulineantwoord dat de alvleesklier op een maaltijd geeft, en het wordt gebruikt waar het beeld niet voldoende onder controle blijft.
• Gewichtsbeheer: het verlaagt de eetlust, remt de maag en rekt het verzadigde gevoel. Het is geschreven voor volwassenen met obesitas, of met overgewicht naast een probleem zoals bloeddruk, bloedvetten of slaapapneu.

Onder beide koppen staat dezelfde zin: het middel wordt naast een voedings- en bewegingspatroon gebruikt, niet in plaats daarvan. De toediening gaat met een voorgevulde pen. Buik, bovenbeen of bovenarm wordt gebruikt. Wie het zelf zet, krijgt daar eerst uitleg over. Dezelfde dag van de week heeft de voorkeur.

De vraag over afvallen heeft een helder antwoord uit onderzoek. Ruim tweeduizend volwassenen met obesitas, of met overgewicht naast een ander probleem, werden tweeënzeventig weken gevolgd samen met voeding en beweging. Het gemiddelde verlies kwam uit op ongeveer een zesde van het lichaamsgewicht. In de placebogroep lag dat dichter bij een dertigste. Het zwaarste deel van wat verdween kwam uit vetweefsel.

Het detail dat telt komt boven zodra het middel wordt gestopt. In een ander onderzoek werden mensen die doorgingen vergeleken met mensen die naar placebo overstapten. In de groep die stopte kwam het grootste deel van het verloren gewicht terug. Het effect hangt aan de gebruiksduur. Wat blijft is niet de doos, maar het patroon ernaast. Dat patroon is ook het deel dat na het stoppen nog iets kan vasthouden.

Is de injectie alleen genoeg?

Niet genoeg. De toelating omschrijft het middel naast een voedings- en bewegingspatroon, en in het onderzoek werd het nooit alleen gegeven. De injectie vervangt dat patroon niet. Ze ondersteunt het.

Zijn Mounjaro en Ozempic hetzelfde?

Ze zijn het niet, want de werkzame stoffen verschillen. Die van Ozempic is semaglutide en bindt aan één receptor. Tirzepatide bindt aan twee. Dezelfde stof wordt in de Verenigde Staten voor gewicht onder een aparte naam verkocht, als Zepbound; in Europa vallen beide koppen onder de naam Mounjaro.

Mag iemand zonder diabetes het voor gewicht gebruiken?

De toelating staat dat onder voorwaarden toe: er wordt gezocht naar obesitas, of overgewicht naast een ander gezondheidsprobleem. Of het past, beslist de arts. Die kijkt daarbij naar meer dan het gewicht alleen.

Wat zijn de bijwerkingen?

De meest voorkomende zijn misselijkheid, braken, buikpijn, verstopping en diarree. De meeste verlopen licht of matig en komen vooral op na een verhoging van de dosis. De zeldzame maar ernstige is ontsteking van de alvleesklier. De Europese productinformatie noteert dit als gemeld geval. De waarschuwing over schildkliertumoren die vaak op internet opduikt komt uit een rattenonderzoek, en datzelfde document schrijft dat de betekenis ervan bij mensen onbekend is.

Is het sterker dan semaglutide?

Er is een onderzoek van tweeënzeventig weken dat de twee rechtstreeks vergelijkt: bij volwassenen met obesitas en zonder diabetes viel het gewichtsverlies groter uit in de tirzepatidegroep. Het onderzoek werd betaald door de maker van het middel. Dat hoort bij het lezen van de uitkomst.

Hoe lang wordt het gebruikt?

Er is geen vast einde bepaald. Onderzoek laat zien dat het effect blijft zolang het gebruik doorgaat en terugtrekt zodra het stopt.

Voor wie wil afvallen is de echte vraag niet of het middel werkt; het onderzoek laat zien dat het werkt. Het probleem is dat het afgegeven gewicht niet wegblijft zodra het middel stopt, en dat dit middel niet voor iedereen is geschreven. Omdat er kans op bijwerkingen bestaat, loopt het gebruik onder toezicht van een arts.