blog
Wat mensen zich afvragen over diabetes
Als de diagnose net gesteld is, begin je hier. Onder elk artikel staan de gebruikte bronnen en de datum waarop het geschreven is. Hier wordt je niet verteld wat je moet doen; hier wordt uitgelegd wat alles betekent.
Niets gevonden met dit woord. Probeer een ander woord.
Begin hier
Als je nog van niets weet, lees ze op volgorde. Elk artikel leidt naar het volgende.
- Wat is diabetes, wat gebeurt er in het lichaam?Diabetes is een verstoring van het systeem dat glucose uit het bloed als brandstof naar de cellen brengt.
- Wat is insuline en wat doet het?Insuline is een hormoon dat de alvleesklier maakt, en het laat glucose uit het bloed de cellen binnen.
- Waarin verschillen type 1 en type 2 diabetes?Bij type 1 diabetes vernietigt het afweersysteem de cellen die insuline maken; bij type 2 diabetes is er insuline maar doet die haar werk niet.
- Met welke tests wordt diabetes vastgesteld?De diagnose diabetes wordt niet met één meting gesteld, maar met een van vier in het laboratorium omschreven tests.
- Wat meten nuchtere en postprandiale suiker?De nuchtere suiker meet het niveau dat het lichaam op eigen kracht vasthoudt als er geen maaltijd in het spel is.
- Wat is HbA1c en waarom heet het driemaandelijks?HbA1c is een verhouding die laat zien aan hoeveel van het hemoglobine in je bloed glucose is blijven plakken.
- Hoe meet je thuis je bloedsuiker?Thuis meten verloopt in deze volgorde: met zeep gewassen handen, één prik in de zijkant van de vinger, de eerste druppel en de strip.
- Welke voeding verhoogt de bloedsuiker?De voedingsstof die de bloedsuiker echt omhoog brengt is koolhydraat, en die zit niet alleen in zoete dingen maar in vijf aparte voedingsgroepen.
- Telt wat je eet, of hoeveel je eet?De twee zijn geen concurrenten: de hoeveelheid bepaalt hoe groot de stijging wordt, de soort bepaalt de snelheid en de duur.
- In hoeveel groepen vallen diabetesmedicijnen?De medicijnen bij suikerziekte worden niet naar hun naam gegroepeerd maar naar de plek waar ze het lichaam raken.
- Hoe merk je dat je bloedsuiker daalt?Een te lage bloedsuiker komt in twee golven: eerst het alarm dat adrenaline luidt, daarna het brein dat zonder brandstof komt te zitten.
- Wat heb je aan een bloedsuikerdagboek?Een dagboek bewaart niet één meting maar de omstandigheid waarin die tot stand kwam; die context is wat er nut heeft.
Alle vragen
Alle titels van de blog op één pagina.
Wat is diabetes?
Artikelen: 17Wat diabetes is →
- Verkort diabetes het leven?Op de vraag wat diabetes met de levensduur doet past geen enkel getal als antwoord.
- Wat is diabetes, wat gebeurt er in het lichaam?Diabetes is een verstoring van het systeem dat glucose uit het bloed als brandstof naar de cellen brengt.
- Wat is insuline en wat doet het?Insuline is een hormoon dat de alvleesklier maakt, en het laat glucose uit het bloed de cellen binnen.
- Is diabetes erfelijk, stijgt het risico in de familie?Diabetes gaat niet rechtstreeks over zoals de kleur van je ogen, want wat de erfelijkheid doorgeeft is niet de ziekte zelf maar de aanleg ervoor.
- Gaat diabetes over, of is het blijvend?Dat de suikerwaarden zonder medicijnen naar het streefbereik terugkeren is bij type 2 diabetes mogelijk; richtlijnen noemen die toestand remissie.
De typen diabetes →
- Waarin verschillen type 1 en type 2 diabetes?Bij type 1 diabetes vernietigt het afweersysteem de cellen die insuline maken; bij type 2 diabetes is er insuline maar doet die haar werk niet.
- Wat is type 1 diabetes en hoe ontstaat het?Type 1 diabetes ontstaat doordat het afweersysteem de cellen in de alvleesklier die insuline maken per ongeluk als doelwit neemt.
- Wat is type 2 diabetes en hoe ontstaat het?Bij type 2 diabetes lopen twee dingen tegelijk: de cellen antwoorden niet meer als vroeger op insuline.
- Wat is prediabetes, wat is verborgen suiker?Verborgen suiker is de dagelijkse naam voor wat in de geneeskunde prediabetes heet.
- Wat is insulineresistentie, is dat diabetes?Insulineresistentie is de toestand waarin het insulinesignaal dat de celdeur opent niet meer zo veel antwoord krijgt als vroeger.
- Wat is zwangerschapsdiabetes en gaat die over?Zwangerschapsdiabetes betekent dat de bloedsuiker voor het eerst in de zwangerschap stijgt.
Klachten en diagnose →
- Kan een gestelde diagnose diabetes veranderen?De naam die bij de diagnose diabetes wordt neergezet geldt als even zeker en blijvend als de ziekte zelf.
- Hoe vind je diabetes zonder klachten?Diabetes gaat door een lange periode die geen klachten voortbrengt, en in die periode maakt alleen een meting het beeld zichtbaar.
- Met welke tests wordt diabetes vastgesteld?De diagnose diabetes wordt niet met één meting gesteld, maar met een van vier in het laboratorium omschreven tests.
- Wat zijn de eerste klachten van diabetes?De eerste klachten van diabetes zijn een gang naar het toilet die de nacht breekt, een dorst die niet zakt en vermoeidheid zonder reden.
- Waarom geeft diabetes dorst en gewichtsverlies?Bij diabetes hoopt een deel van de suiker zich op in het bloed, gaat vanuit de nier in de urine en sleept onderweg het water mee.
- Naar welke arts ga je bij verdenking op diabetes?Bij verdenking op diabetes is de eerste deur geen specialisme maar een algemeen arts; die vraagt de test aan en die legt de uitslag uit.
Meten en getallen
Artikelen: 12Laboratoriumwaarden →
- Hoe lees je een uitslagblad van het laboratorium?Op een uitslagblad dragen de kolommen naast de uitslag net zoveel informatie als de uitslag zelf.
- Wat meten nuchtere en postprandiale suiker?De nuchtere suiker meet het niveau dat het lichaam op eigen kracht vasthoudt als er geen maaltijd in het spel is.
- Wat is de suikerbelastingstest (OGTT)?De suikerbelastingstest meet waar de suiker in het bloed na een afgemeten glucoseoplossing aan het eind van een vaste tijd is uitgekomen.
- Wat betekent nuchter zijn voor een test?Nuchter zijn bij een test betekent niet dat je niets eet maar dat je geen calorieën binnenkrijgt; water zonder meer valt buiten die regel.
- Wat betekent suiker in de urine?Suiker in de urine zien betekent dat de glucose in het bloed de opnamecapaciteit van de nier heeft overschreden.
HbA1c en gemiddelden →
- Hoe reken je bloedsuikereenheden om?Een getal voor de bloedsuiker zonder eenheid erbij is onvolledige informatie, want het verschil tussen de twee schalen is vele malen groot.
- Wat is HbA1c en waarom heet het driemaandelijks?HbA1c is een verhouding die laat zien aan hoeveel van het hemoglobine in je bloed glucose is blijven plakken.
- Waarom wordt HbA1c om de drie maanden bepaald?Het interval van drie maanden bij de HbA1c komt niet uit de kalender maar uit de biologie.
Thuis meten →
- Hoe meet je thuis je bloedsuiker?Thuis meten verloopt in deze volgorde: met zeep gewassen handen, één prik in de zijkant van de vinger, de eerste druppel en de strip.
- Waarom verschilt de meetfrequentie per persoon?Wat de meetfrequentie bepaalt is niet de naam van de diagnose maar hoeveel de behandeling de suiker binnen een dag beweegt.
- Waarom geeft dezelfde vinger twee uitslagen?Dat twee metingen kort na elkaar verschillende uitslagen geven laat niet zien dat de meter stuk is maar dat meten zelf een natuurlijke breedte heeft.
- Wat is continue glucosemeting (CGM)?Continue glucosemeting is een klein sensorsysteem dat de glucose in het vocht onder de huid volgt.
Voeding
Artikelen: 18Eten en drinken →
- Wat zijn koolhydraten en welke soorten zijn er?Koolhydraat is een van de drie voedingsstoffen in het eten en het brengt energie naar het lichaam.
- Hoe raakt vezel de bloedsuiker?Vezel is een soort koolhydraat die de verteringsenzymen niet kunnen afbreken, en ze gaat niet als glucose het bloed in.
- Mag je fruit eten bij diabetes?Fruit is bij diabetes geen verboden voedsel; de suiker erin komt samen met vezel, water en volume.
- Zijn zoetstoffen schadelijk?Zoetstoffen zijn niet allemaal hetzelfde; er zijn twee aparte families en het spoor dat ze in het lichaam nalaten verschilt.
- Hoe raakt alcohol de bloedsuiker?Het effect van alcohol gaat niet één kant op: het koolhydraat in de drank duwt eerst omhoog, en de alcohol zelf trekt uren later omlaag.
- Welke voeding verhoogt de bloedsuiker?De voedingsstof die de bloedsuiker echt omhoog brengt is koolhydraat, en die zit niet alleen in zoete dingen maar in vijf aparte voedingsgroepen.
Porties en etiketten →
- Wat is de glykemische index, helpt die?De glykemische index is een maat die producten met koolhydraat rangschikt naar hoe snel ze na het eten een stijging voortbrengen.
- Wat is een portie en hoe meet je die?Een portie is de hoeveelheid die iemand op zijn eigen bord legt; een standaardmaat is de hoeveelheid waar de verpakking van uitgaat.
- Wat betekent suikervrij op een verpakking?De vermelding suikervrij is een omschreven claim op een etiket die aangeeft dat een product onder een bepaalde drempel aan suiker blijft.
- Hoe lees je een voedingswaarde-etiket?Een voedingswaarde-etiket lezen is werk op volgorde, en die volgorde begint bovenaan bij de standaardmaat.
- Wat is koolhydraten tellen?Koolhydraten tellen is het vermogen om te schatten hoeveel koolhydraat er in een maaltijd zit.
- Telt wat je eet, of hoeveel je eet?De twee zijn geen concurrenten: de hoeveelheid bepaalt hoe groot de stijging wordt, de soort bepaalt de snelheid en de duur.
Ritme van de maaltijden →
- Wat verandert er als je buitenshuis eet?Wat er buitenshuis verandert is niet het eten zelf maar dat je er minder van weet.
- Welke dranken verhogen de bloedsuiker?Dranken met koolhydraat zijn de groep die de snelste stijging geeft, en dat komt net zozeer door hun vorm als door hun inhoud.
- Waarom is de suiker in de ochtend hardnekkiger?Het getal van de ochtend komt uit het evenwicht tussen de lever en de basale insuline in de nacht.
- Verandert de eetvolgorde de bloedsuiker?Dat eiwit en vet de maag vertragen is al lang bekend, maar de vraag hier is smaller dan dat.
- Hoe werkt een maaltijd overslaan op de bloedsuiker?Een maaltijd overslaan trekt de bloedsuiker niet altijd omlaag; de lever komt in actie en geeft glucose uit haar voorraad aan het bloed.
- Is een tussendoortje nodig?Een tussendoortje is niet voor iedereen verplicht; of het nodig is bepaalt de behandeling die iemand gebruikt.
Medicijnen en insuline
Artikelen: 15Wat medicijnen doen →
- Waarom verandert de behandeling met de tijd?Naarmate de jaren verstrijken doet dezelfde behandeling niet meer wat ze deed en komt er een naam bij op de lijst met medicijnen.
- Welke bijwerkingen hebben diabetesmedicijnen?De bijwerkingen van diabetesmedicijnen passen niet op één gedeelde lijst; elke familie laat een eigen spoor na.
- Wat als tabletten niet meer volstaan?Doen tabletten op een dag niet meer wat er van ze verwacht wordt, dan betekent dat niet dat iemand ergens een fout maakte.
- Wat doet metformine?Metformine is bij type 2 diabetes het meest gebruikte middel via de mond, en zijn eigenlijke werk is niet de alvleesklier onder druk zetten.
- In hoeveel groepen vallen diabetesmedicijnen?De medicijnen bij suikerziekte worden niet naar hun naam gegroepeerd maar naar de plek waar ze het lichaam raken.
Insulinebehandeling →
- Is beginnen met insuline een teken van falen?Het voorstel om op insuline over te gaan wekt bij veel mensen een gevoel van falen, en dat gevoel stelt het besluit maandenlang uit.
- Welke soorten insuline zijn er?Wat de soorten insuline van elkaar scheidt is de vorm van de curve die de werking in de tijd in het lichaam tekent.
- Waarom wordt insuline niet als pil ingenomen?Insuline is een eiwit, en het spijsverteringsstelsel is juist een ordening die eiwitten afbreekt.
- Hoe bewaar je insuline?Omdat insuline een eiwit is, is de bewaarconditie geen detail maar de werkzaamheid zelf.
- Wat is een insulinepen?Een pen brengt het dragen en het afmeten van insuline in één behuizing samen; zo kort is de omschrijving.
Dagelijks gebruik →
- Wat als je een inname van een medicijn mist?Een gemiste inname betekent niet bij elk medicijn hetzelfde, want hoelang de werking duurt verschilt per middel.
- Beïnvloeden medicijnen elkaar?Het werk van een medicijn loopt niet los van de andere medicijnen en supplementen die in dezelfde dagen worden ingenomen.
- Waarom wissel je de plek van de prik?Jarenlang op dezelfde plek spuiten verandert stil de snelheid waarmee de insuline daar het bloed bereikt.
- Wat gebeurt er met medicijnen op ziektedagen?Een dag met koorts, braken of diarree trekt aan de bloedsuiker van twee kanten tegelijk.
- Geven diabetesmedicijnen gewichtstoename?Medicijnen die de bloedsuiker verlagen laten op de weegschaal niet hetzelfde spoor na.
Klachten en noodgevallen
Artikelen: 9Te lage bloedsuiker →
- Wat doet een lage bloedsuiker achter het stuur?Het werk achter het stuur laat de duurste taken van het brein tegelijk en zonder onderbreking draaien.
- Hoe merk je een lage bloedsuiker in de nacht?Een daling in de slaap gaat meestal onopgemerkt voorbij, want de tekenen die je zouden moeten wekken worden in de nacht zwakker.
- Waarom daalt de bloedsuiker?De bloedsuiker daalt niet uit zichzelf; elke daling komt uit een mismatch tussen de glucose die binnenkomt en de werking die haar naar de cel brengt.
- Wat doe je als de bloedsuiker daalt?Bij een daling lopen twee dingen achter elkaar: de daling snel omkeren en daarna met een meting zien dat ze werkelijk gekeerd is.
- Wat is glucagon en wanneer is het nodig?Glucagon is het hormoon van de alvleesklier dat het omgekeerde van insuline doet.
- Hoe merk je dat je bloedsuiker daalt?Een te lage bloedsuiker komt in twee golven: eerst het alarm dat adrenaline luidt, daarna het brein dat zonder brandstof komt te zitten.
Hoge bloedsuiker en noodgevallen →
- Wat is diabetische ketoacidose?Diabetische ketoacidose is het beeld waarin ketonen zich ophopen en het bloed verzuren.
- Welke situatie kan niet wachten?Bij diabetes wachten bijna alle vragen op de volgende afspraak, maar een paar situaties vragen om dezelfde dag.
- Wat zijn ketonen en wanneer meet je ze?Ketonen zijn de reservebrandstof die de lever uit vet maakt als de cellen de glucose niet genoeg kunnen gebruiken.
Wat er op lange termijn gebeurt
Artikelen: 10Welke organen suiker raakt →
- Wat doet diabetes met de nieren?De nieren zijn een systeem van meer dan een miljoen kleine filters die dag en nacht het bloed zeven.
- Waarom raakt diabetes het hart?Bij diabetes denk je eerst aan de kleine vaten, terwijl de verandering in de grote vaten die het hart voeden jarenlang stil opschuift.
- Welke organen raakt de suiker?Hoge glucose raakt de organen niet rechtstreeks; ze sleet eerst de binnenkant van de vaten die hen voeden.
- Wat doet diabetes met de ogen?Diabetes raakt het oog via het netvlies: de haarvaten die het vlies voeden gaan eerst lekken en raken daarna verstopt.
Zenuwen, wonden en voeten →
- Wat is neuropathie?Neuropathie is de slijtage van de zenuwen en de verstoring van hun geleiding doordat de bloedsuiker lang hoog verloopt.
- Waarom zijn de voeten zo belangrijk?Dat voeten bij diabetes een eigen hoofdstuk zijn komt niet door de afstand maar doordat het alarm van de pijn zwijgt.
- Waarom genezen wonden zo traag?Genezen is geen enkel voorval maar een keten die op volgorde loopt, en hoge glucose vertraagt de schakels van die keten stuk voor stuk.
Controle en preventie →
- Zijn complicaties te voorkomen?Er is geen weg die alle complicaties op nul zet, maar een evenwicht dat vroeg wordt opgebouwd houdt jaren later nog effect.
- Waarom begint screening zonder klachten?Schade aan de kleine vaten begint stil; ze legt haar weg af zonder dat het zien achteruitgaat, zonder klacht en zonder dat het gevoel afneemt.
- Wat verandert roken bij diabetes?Roken beschadigt de vaatwand rechtstreeks en vernauwt de wegen die diabetes toch al belast nog een slag verder.
Het dagelijks leven
Artikelen: 9Bewegen en sporten →
- Hoe raakt beweging de bloedsuiker?Een spier die samentrekt haalt de bloedsuiker omlaag langs een weg die los van insuline staat.
- Kan beweging een lage bloedsuiker geven?Om de suiker door beweging te laten dalen moet er insuline in het spel zijn, of een medicijn dat de alvleesklier tot afgifte dwingt.
- Wat betekent bewegen door de dag heen?Bewegen door de dag heen is de som van alles wat niet als sport telt: staan, huishouden, de trap, ijsberen tijdens een gesprek.
Slaap, stress en stemming →
- Verhoogt slaaptekort de bloedsuiker?Dat doet het, en daar is geen diabetes voor nodig: bij gezonde vrijwilligers liep de gevoeligheid voor insuline na een week korter slapen terug.
- Verhoogt stress de bloedsuiker?Hetzelfde eten, hetzelfde medicijn, hetzelfde uur, en toch een hogere meting dan verwacht.
Gewicht en gewoonten →
- Wat is het verband tussen gewicht en diabetes?Bepalend is niet het getal op de weegschaal maar de plek waar het vet zich in het lichaam ophoopt.
- Waarom is afvallen zo moeilijk?Het grootste deel van de moeite ligt buiten de wil: het lichaam verzet zich op twee aparte manieren tegen afvallen.
- Helpen kruiden echt tegen een hoge suiker?Voor kruiden waarvan gezegd wordt dat ze de suiker verlagen ligt er geen helder antwoord, want de onderzoeken spreken elkaar tegen.
- Wat doet lang vasten bij diabetes?Lang vasten laat het lichaam op reservebrandstof overgaan, en bij diabetes bepaalt de behandeling waar die overgang uitkomt.
Controle en opvolging
Artikelen: 4Bijhouden en teruglezen →
- Hoe lees je je bloedsuikerdagboek?Een dagboek van de bloedsuiker wordt leesbaar zodra de regels op dezelfde as staan: het papier laat zien wat er op welk uur uitkwam, niet waarom.
- Wat heb je aan een bloedsuikerdagboek?Een dagboek bewaart niet één meting maar de omstandigheid waarin die tot stand kwam; die context is wat er nut heeft.
Wat je naast suiker volgt →
- Waarom wordt bij diabetes ook naar de lever gekeken?In teksten over diabetes staat de lever vaak aan de kant van de dader: het orgaan dat ’s nachts suiker aan het bloed afgeeft.
- Waar wordt naast de suiker nog op gelet?Schade aan de vaten kent drie lasten en de suiker is er daar maar een van; daarom wordt ook naar de bloeddruk en de bloedvetten gekeken.
Dit artikel is alleen ter informatie; het is geen diagnose, geen behandeling en geen doseringsadvies. Beslissingen over je behandeling neem je altijd samen met je arts.
Begin je eigen dagboek bij te houden
ForMyGluco bewaart je metingen, je medicijnen en je afspraken op één plek, en maakt met één tik een pdf-verslag dat je meeneemt naar je arts.