Co robić, gdy cukier spada?

Spadek odwraca szybkość. Im prędzej węglowodan wchodzący do żołądka przejdzie do krwi, tym krótszy jest odstęp, w którym mózg zostaje bez paliwa. Pierwszym wyborem wytycznych jest czysta glukoza, bo nie ma przy niej towarzysza opóźniającego wchłanianie; inne węglowodany niosące glukozę też podnoszą cukier. Pewien przegląd znalazł, że u osób biorących czystą glukozę objawy mijają częściej niż u biorących sok owocowy albo cukierki.

Wolna opcja nie zrobi tu swojego. Czekolada, wafelek i lody niosą dużo cukru, ale tłuszcz opóźnia opróżnianie żołądka; standardy opieki ADA piszą, że dołożony tłuszcz spowalnia i wydłuża odpowiedź glikemiczną. Coś z przewagą białka też nie pasuje, bo samo wyzwala wydzielanie insuliny. Szuka się nie wolnego wzrostu, tylko szybkiego powrotu.

Podejście wspominane w wytycznych jako zasada 15-15 układa te czynności w stałą kolejność. Liczby w nazwie mówią o gramach węglowodanu i o czasie czekania, a nie o wartości cukru we krwi. Kolejność opisywana przez źródła idzie tak:

1. Szybko wchłaniany węglowodan; pierwsza liczba w nazwie zasady mówi o jego gramach.
2. Potem krótkie czekanie; druga liczba podaje minuty tego czasu.
3. Na końcu czasu pomiar jeszcze raz: czy powrót naprawdę nastąpił?
4. Gdy powrotu nie ma, źródła mówią o powtórzeniu tego samego kroku, a gdy poprawa nie przychodzi, o pomocy medycznej.

Ustanie objawów samo nie jest dowodem, bo objaw i pomiar nie poprawiają się w tej samej chwili. Jakimi znakami spadek daje o sobie znać i czemu u niektórych te znaki nie pojawiają się wcale, omawia tekst o rozpoznawaniu spadku cukru. Druga połowa zasady też żąda tego kroku: czas czekania daje odstęp, w którym pomiar wyjdzie sensowny. Dlatego pomiar jest krokiem osobnym wobec objawu, stojącym sam.

Jest jeszcze jedno niebezpieczeństwo: jeśli insulina albo lek pobudzający trzustkę wciąż działa, spadek potrafi się powtórzyć. Jego znakiem jest powrót tych samych objawów po poprawie; ten drugi spadek nie musi przyjść w ciągu minut, bo dopóki działanie leku trwa, potrafi wyjść i po godzinach. U osób na insulinie długo działającej i na pochodnych sulfonylomocznika odstęp jest jeszcze szerszy. Dlatego wytyczne mówią o jedzeniu po dojściu do siebie.

Nadmierne poprawianie ma osobną cenę. Popłoch prowadzi do pośpiechu opróżniającego kuchenną szafkę; cukier wychodzi daleko ponad cel, potem przychodzi poprawka, potem nowy spadek; dzień zamienia się w huśtawkę. Odmierzona ilość i przeczekanie godziny skracają tę huśtawkę.

Jest granica: gdy człowiek nie może przełykać, nic podanego doustnie nie zadziała. Niemożność obudzenia, brak odpowiedzi na pytania i nieprzełykanie tego, co włożono do ust, są znakami tej granicy. To, co dalej, jest tematem osobnej drogi; stosuje ją nie sam człowiek, tylko ktoś obok, a nazywa się glukagon.

Czy czekolada pomaga, gdy cukier spada?

Przez tłuszcz zostaje wolna, a potrzebna jest szybkość. Gdy opróżnianie żołądka się spóźnia, wzrost też się spóźnia, i do tego się przeciąga. W chwili, gdy trzeba szybkiego powrotu, jest to cecha niepożądana.

Czy liczby w zasadzie 15-15 to wartość cukru we krwi?

Nie. Jedna to gramy węglowodanu, druga to minuty czekania. Zasada nie opisuje progu, tylko kolejność i czas.

Czemu po poprawie trzeba mierzyć jeszcze raz?

Bo ustanie znaków nie liczy się jako dowód powrotu we krwi. Poza tym wciąż działająca insulina potrafi przynieść nowy spadek; dlatego wytyczne zalecają powtórzyć pomiar, a potem coś zjeść.