ForMyGluco
Blog← Ana sayfa

Dışarıdan görünen işaretler

Huysuzluk davranış mı, şeker düşmesi mi?

· 2 dk

Yaşlanmış çam bir kapının üstündeki halkaya asılı üç eski dövme demir anahtar; sapları üst üste düşüyor, yalnız uçlarındaki dişler birbirinden farklı.

Huysuzluk dışarıya bir davranış olarak ulaşır, kaynağı ise onu yaşayan kişinin içinde kalır. Küçük çocukta davranış değişikliği düşüşün öne çıkan işaretlerinden sayılıyor, ama davranış hangi kaynağa yazılacağını söylemiyor. Bu yazı ayrımın nerede kurulduğunu, nerede kurulamadığını anlatıyor.

Bir çocuk ödevin ortasında defteri iter, ağlar ve üstüne gidilince daha da direnir. Bir erişkin alışveriş poşetlerini boşaltırken kısa konuşur, sorulara geç döner. İki sahnede de sahneyi okuyan kişi ile yaşayan kişi ayrı. Sahne bittiğinde geriye onu gören kişinin aktardığı kalıyor.

Küçük yaş grubunda gözlenen işaretler, anlatılan belirtilerden daha ağır basıyor; her yaşta anlatılanla gözlenen arasında bir fark bulunuyor. Dışarıdan görülen işaretlerin listesi ayrı bir yazının konusu. Buradaki soruyu ilgilendiren şey o listenin sınırı: küçük çocukta beyin dalgasına ait belirtiler, adrenalin dalgasına ait olanlardan daha sık öne çıkıyor. Davranışa eşlik edecek görünür bir fiziksel işaret bu yüzden her sahnede masada olmaz.

Tek bir sahne kaynağını göstermiyorsa, sahnenin döndüğü yer gösteriyor. Huysuzluğun hangi saate düştüğü, hafta içiyle hafta sonu arasında değişip değişmediği, hangi günlerde hiç gelmediği tek bir olayda görünmez. Zorluk şurada: günü baştan sona izleyen tek bir kişi yok. Sabahı bir el, öğleden sonrayı başka bir el görüyor; akşamı anlatan üçüncü biri oluyor. Örüntü, bu ellerin hiçbirinde bütün hâlinde durmuyor.

Ayrımın hiçbir biçimde kurulamadığı bir kısım geriye kalıyor. Tek bir olayda eşlik eden fiziksel işaret yoksa ve kişi kendi hâlini anlatamıyorsa, dışarıdan yapılan ayrım tahmin olarak kalıyor. Bunu söylemek okuru boşta bırakmıyor. Davranışa dayanan bir yorum iki yönde birden yanılmaya açık: gözden kaçan bir düşüş ve düşüş sayılan başka bir sahne. Şeker düştüğünde izlenen yol ise ayrı bir yazıda anlatılıyor.

Belirsizlik ölçüt tarafına da geçiyor. Whipple üçlüsünün ilk ayağı belirti ya da işaret; üçlünün tanımı, şeker düşmesinin nasıl anlaşıldığını anlatan yazıda duruyor. Erişkin kılavuzu, belirtisini bedensel olarak iletemeyen hastayı nadir bir istisna diye anıyor. Vekâleten yürütülen bakımda o ilk ayak belirtiden değil işaretten, yani ikinci elden geliyor: huysuzlanan okul öncesi çocuk, uyandırılamayan bir kişi, bilişi etkilenmiş bir erişkin.

Kaynaklar

  1. Abraham MB, Karges B, Dovc K, ve ark. ISPAD Clinical Practice Consensus Guidelines 2022: Assessment and management of hypoglycemia in children and adolescents with diabetes. Pediatr Diabetes. 2022;23(8):1322-1340. doi:10.1111/pedi.13443. PMID: 36537534.
  2. McCrimmon RJ, Gold AE, Deary IJ, Kelnar CJH, Frier BM. Symptoms of hypoglycemia in children with IDDM. Diabetes Care. 1995;18(6):858-861. PMID: 7555514.
  3. Cryer PE, Axelrod L, Grossman AB, ve ark. Evaluation and management of adult hypoglycemic disorders: an Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2009;94(3):709-728. doi:10.1210/jc.2008-1410. PMID: 19088155.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; teşhis, tedavi ya da doz önerisi değildir. Tedavinizle ilgili kararları her zaman doktorunuzla birlikte alın.

Kendi kaydınızı tutmaya başlayın

ForMyGluco ölçümlerinizi, ilaçlarınızı ve randevularınızı tek yerde tutar; doktorunuza götürebileceğiniz PDF raporu tek dokunuşla hazırlar.

App Store'da görüntüle →

Blogun tamamı