Şeker düşmesi dışarıdan nasıl görünür?

Cümle kurulamadığında geriye ilk dalganın yalnız yüzeye çıkan tarafı kalır: solgunluk, ciltteki ter, gözle görülen titreme. Titremenin, ani açlığın ve çarpıntının içeriden duyulan yüzü dışarıya hiç çıkmaz. Bildirimin gelmemesinin ikinci bir yolu daha var. Uyarı dalgasının kendisi zayıfladığında ortada söylenecek bir şey oluşmaz; dalganın nasıl kurulduğu ve alarmın yıllar içinde nasıl körelebildiği “Şeker düşmesi nasıl anlaşılır?” yazısında duruyor. Ayrım yaşla değil, kişinin o an konuşabiliyor olmasıyla ilgili.

Dışarıdaki kişinin elinde bir ölçü var: karşısındaki kişinin olağan hâli. Her akşam duyulan ses tonu, birlikte yürünen yolun alışılmış temposu, çocuğun oyun sırasındaki hâli. Bu ölçü herkeste ayrı. Dışarıdan okunan işaretlerin çoğu o karşılaştırmayla anlam kazanıyor: sesin alışılmıştan alçak çıkması, kapıda anahtarın uzun uzun aranması, her gün aynı biçimde tutulan kaşığın elden kayması. Oyunun yarısında bırakılması da böyle okunuyor. Ölçü ev dışında aynı biçimde kurulamıyor; günün bir bölümü başka bir elde geçtiğinde gözlem de ikinci elden geliyor.

• Ciltte solgunluk; dudak ve yanak renginin çekilmesi
• Alında, ensede ve saç diplerinde ter
• Ellerde görünür titreme, düğme ilikleyememek, bardağı devirmek
• Bakışın bir noktaya takılması, soruya gecikmeli cevap
• Konuşmanın sürçmesi, sözcüğün ortada kalması
• Adımda dengesizlik, oturduğu yerden zor kalkmak
• Ani huysuzlanma, ağlama, birden susma, alışılmadık inatlaşma
• Uyuklama hâli, çağrıya zor yanıt vermek

Bildirilenle görülenin ayrışması her yaşta sürüyor, okul öncesi çocukta ise gözlenen işaretler öne geçiyor. O yaşta huysuzlanma, ani sessizleşme, inatlaşma ve öfke nöbeti başlıca işaret olabiliyor; küçük çocukta davranış değişikliği düşüşün birincil yüzlerinden sayılıyor ve bu yanıyla erişkin tablosundan ayrılıyor. Bu, dışarıdaki gözlemin ikinci sınıf bir kayıt olduğu anlamına gelmiyor. Ebeveynin gördüğü işaretlerin sıklığıyla çocuğun kendi bildirdiği belirtilerin sıklığı işaretlerin çoğunda birbirine yakın çıkmış. Erişkin tarafında denge başka yöne kayıyor: terleme ve solgunluk sık sık silik kalıyor, buna karşılık beynin yavaşladığını gösteren işaretler dışarıdan görülüyor. Kendini anlatamayan bir erişkinin yanındaki kişi de bu yüzden asıl ikinci kümeyi okuyor. Görülenin ardından izlenen yol “Şeker düştüğünde ne yapılır?” ve “Glukagon nedir, ne zaman gerekir?” yazılarında duruyor.

Görülen işaretin düşüşün neresine denk geldiği, hangi kümeden geldiğine bağlı. İki küme sırayla geliyor. Solgunluk, ciltteki ter ve gözle görülen titreme sıralamanın erken tarafında duruyor; dışarıdan okunabildikleri kadarıyla erken uyarı taşıyorlar. Dikkatin dağılması, konuşmanın takılması, dengenin bozulması ve davranışın değişmesi ikinci dalgaya ait; bunlar göründüğünde uyarı bölümü geride kalmış oluyor. Uyarı dalgası hiç gelmemişse dışarıdan görülen ilk şey zaten ikinci dalga oluyor. Sahnenin hangi bölüme denk geldiğini görüntünün kendisi söylemiyor; o günün daha erken saatlerinde ne olduğunu bilen kişi kestirebiliyor.