Diyabetin ilk belirtileri nelerdir?

İlk uyarı bir hastalık belirtisi gibi değil, bir alışkanlık değişimi gibi görünür. Gece kalkma sayısı artar, başucuna su bardağı gelir, sabah ağız kuru uyanır. İdrarın artması poliüri, susuzluğun dinmemesi polidipsi adını taşır ve bu ikisi hep birlikte yürür. Beden kaybettiği sıvıyı geri ister, susuzluk da bu yüzden gün boyu dinmez. Bulanık görme aynı sıraya katılır. Susamanın ve kilo kaybının aynı mekanizmadan nasıl doğduğunu ayrı bir yazı adım adım açıyor.

Bu işaretler başka nedenlere kolayca yazılır: sıcak havaya, yoğun iş dönemine, yaşa, bozulan uykuya. Hiperglisemi yavaş yerleştiğinde şikayet hafif kalır ve dikkat çekmez. Kişi kendini hasta değil, biraz yorgun sayar. Dünya genelinde diyabetli her on erişkinden dördü tanısını almamış durumda.

Tip 1 diyabette tablo çok daha hızlı kurulur. Çocukta ve gençte gidiş hızlı, erişkinde daha yavaştır. İştah yerinde ya da artmış olsa bile kilo düşer. İçilen su susuzluğu kapatmaz. Halsizlik ve güçsüzlük aynı döneme eklenir, merdiven çıkmak ve çanta taşımak zorlaşır. Bazı çocuklarda ilk tablo doğrudan ketoasidoz olur.

Birkaç işaret ise yavaş gidişi bozar ve tabloyu saatler içinde değiştirir:

• Bulantı, kusma, karın ağrısı
• Derinleşen ve hızlanan soluk alıp verme
• Nefeste aseton ya da meyve kokusu
• Uyuklama, dalgınlık, tepkilerin yavaşlaması

Bu birleşim ketoasidozu düşündürür ve acil değerlendirme gerektirir. Keton, glukoz hücrelerin içine giremediğinde yağın parçalanmasından çıkan yakıttır; nefese o tanıdık kokuyu verir ve biriktikçe kanı asit tarafına çeker.

Tek bir belirti diyabet anlamına gelmez. Sık idrara çıkmanın başka birçok nedeni var, yorgunluğun daha da fazlası. Ayırt edici olan örüntüdür: birkaç işaretin bir arada, haftalar boyunca ve gerilemeden sürmesi. Belirtisiz geçen bir dönem de bilgi taşır. Prediyabet ve erken tip 2 diyabet sıklıkla hiç şikayet üretmez. Kan glukozunun ölçülmesi bu yüzden belirti listesinden önce gelir.