HbA1c neden üç ayda bir bakılır?

HbA1c ölçümü tek bir hücreyi değil, o an dolaşımda olan bütün alyuvarları birden yoklar. Kalabalığın bileşimi her gün biraz değişir; en yaşlılar çekilir, yerlerine yenileri girer. Üç aylık aralığın nedeni bu yer değiştirme hızında.

Yenilenme hızı, kaydın ne kadar geriye uzandığını belirler. Ölçülen değerin yarısı kadarı son birkaç haftanın izidir (Tahara ve Shima, 1995). Geri kalanı daha eski haftalara yayılır ve pencerenin kenarına doğru silikleşir.

Bunun günlük hayatta iki karşılığı var. Birincisi, yeni bir düzene geçtikten hemen sonra bakılan HbA1c hâlâ eski ayların kaydını taşır. Kâğıt değişmediği için düzenin işlemediği sonucu çıkmaz; kâğıt henüz yenilenmemiştir. Aradan yeterince zaman geçmeden bakılan bir sonuç, hem eski hem yeni dönemin karışımını gösterir. İkincisi, art arda çok sık bakmak yeni bilgi getirmez, çünkü pencereler birbirinin üstüne biner.

Üç ay, alyuvar nüfusunun anlamlı ölçüde tazelenmesine yetecek kadar uzun, gidişatı gözden kaçırmayacak kadar kısa bir süre. Aralığın seçimi tam olarak bu iki baskının ortasında duruyor. Daha geniş bir aralık, düzelmeyi de bozulmayı da geç haber verir.

Aralığın herkes için aynı uzunlukta olmaması da aynı mantığın devamı. Sıklığı belirleyen şey takvim değil, tablonun ne kadar hareketli olduğu.

• Tedavi yeni değiştiyse pencere daha erken kapanır
• Tablo aylardır aynı yerde duruyorsa aralık genişler
• Gebelikte ölçüm düzeni bütünüyle ayrışır; sıklığı da, hangi testin öne geçtiğini de gebelik kılavuzları ayrı belirler
• Alyuvar ömrünü etkileyen bir durum varsa sıra başka ölçülere geçer

Arada geçen zaman boş değil. Sabah yapılan bir ölçüm, akşam yapılan bir başkası ve sürekli izlem, iki HbA1c arasındaki üç ayın içini doldurur. HbA1c geriye bakan bir özet, günün içinde olup bitenleri gösteren ölçü ise bambaşka. Bu yüzden kâğıtlar arasındaki boşluğu defter kapatır.