İnsülin çeşitleri nelerdir?

İnsülinleri ayıran biçimi üç ölçü tarif ediyor: etkinin ne kadar çabuk başladığı, en güçlü olduğu anın ne kadar belirgin olduğu ve toplamda ne kadar geniş bir zamana yayıldığı. Üçü bir araya gelince bir eğri çıkıyor. İki ayrı ailenin eğrileri birbirinden çok uzak düşüyor; ayrım da buradan doğuyor.

Farkın kaynağı molekülün kendisi. İnsülin şişede tek başına durmuyor, çinko çevresinde altılı kümeler halinde toplanıyor. Deri altına geçtikten sonra kana karışabilmesi için bu kümenin önce tek tek moleküllere ayrılması gerekiyor. Ayrışma ne kadar çabuksa etki o kadar erken başlıyor. Hızlı etkili analoglarda molekülün birkaç yapı taşı değişik, o yüzden küme daha gevşek duruyor ve çabuk dağılıyor.

Uzun etkili insülinlerde amaç bunun tersi. Bir kısmı şişede berrak duruyor ama deri altına geçince ince bir çökelti bırakıyor ve oradan azar azar çözünüyor. Bir kısmı da kandaki taşıyıcı proteine tutunup dolaşımda oyalanıyor. Orta etkili insülinde ise protamin adlı bir protein aynı yavaşlatma işini görüyor. Sonuçta tepesi düzleşmiş, uzun ve alçak bir eğri ortaya çıkıyor.

Aileleri yan yana koymak resmi netleştiriyor.

Tablodaki beş aile deri altına verilen biçimleri kapsıyor. Akciğere çekilen toz biçim aynı ölçülerle okunmuyor; yolu deriden değil akciğerden geçiyor.

Tablodaki roller iki başlıkta toplanıyor: temel insülin ve öğün insülini. Asıl soru şu: bu iki rol neden tek bir eğriyle karşılanamıyor? Bedenin kendi salgısı da iki katmanlı. Alçak bir arka plan gün boyu sürüyor, uykuda bile kesilmiyor; yemekten sonra ise hızla yükselip inen bir dalga geliyor. Farklı hızlardaki insülinler bu iki katmanı ayrı ayrı taklit edebilmek için var.

Aile adı yine de kaba bir sınıf. Uzun etkili analogların bazıları neredeyse düz bir çizgi tutturuyor, bazıları bir günü rahatça aşacak kadar geniş bir alana yayılıyor. Hızlı etkili olanlar arasında da küçük hız farkları var. Aynı satıra yazılan iki ürün birebir örtüşmüyor.

Görünüm de kaba bir ipucu veriyor. Kalemin ya da şişenin içindeki sıvı, orta etkili insülinlerde ve karışımların çoğunda bulanık; hızlı ve uzun etkililerin çoğunda berrak. Yine de aynı ürün herkeste aynı eğriyi çizmiyor. Emilim hızı kişiden kişiye belirgin biçimde değişiyor ve bu fark en çok insan insülininde göze çarpıyor.