Tanıdan sonraki ilk haftalarda ne hissedilir?

Tanı günü tek bir cümleyle geçer, sonraki haftalar ise hızla dolar. Yeni bir sözlük, tanımadık bir cihaz, tarihi belli randevular, markette ilk kez çevrilip okunan etiketler. Ev içindeki konuşmaların yarısı aynı konuya döner ve akşam masasında başka bir şey konuşulmaz. Haberin verildiği gün ile hayatın o gün olduğu gibi devam etmesi arasındaki uyumsuzluk, ilk şaşkınlığın büyük bölümünü açıklar.

İnkâr ilk hafta gelir, aylar sonra bir kez daha uğrar. Öfke bir sabah nedensiz belirir. Suçluluk özellikle tip 2 tanısında öne çıkar. Rahatlama da sık görülür: aylardır süren susama, gece kalkışları ve nedensiz kilo kaybı sonunda bir ada kavuşur. Yas için önerilen beş aşamalı şema bu tabloyu tarif etmiyor; şemanın yasın kendisinde sınandığı çalışmada bile başlangıçtaki baskın tepki inkâr değildi, ilk aydan itibaren en sık bildirilen durum kabullenme oldu (Maciejewski ve ark., 2007).

Başlangıç noktası iki tanıda farklı. Erişkinlikte tip 1 tanısı alan kişi hazırlıksız yakalanır; o güne kadar sağlıklı sayılmıştır ve haber tam bir sürpriz olur. Tip 2 tanısı alan kişi için haber daha sık beklenen bir haberdir, çünkü ailede benzer bir hikâye vardır. Onun kaygısı geçmişe değil, ileriye yönelir.

Bu yoğun dönem çoğu kişide birkaç hafta içinde gevşemeye başlar. Uzayıp öz bakımı bozan, işi ve uykuyu aksatan bir hâl ise ayrı bir başlıktır ve adı vardır: diyabet distresi. Doğrulanmış ölçekleri bulunuyor ve psikososyal bakımın tanımlı konularından biri sayılıyor; onu ayrı bir yazı ele alıyor.

Sürenin bir üst sınırı yok, ama neye göre uzayıp kısaldığı ölçülmüş. Bilginin parça parça değil bir arada gelmesi, sorulara aynı yerden cevap alınması ve yakın çevrede konuyu bilen birinin bulunması dönemi kısaltan etkenler arasında sayılıyor. Yalnız kalmak, çelişen bilgi ve ertelenen sorular ise uzatıyor.