ForMyGluco
BlogSłowniczek← Powrót na stronę główną

Porcje i etykiety

Co znaczy napis bez cukru?

· 2 min

Na nasyconym niebieskim tle dwie jednakowe małe szklanki stojące obok siebie, w obu przezroczysty płyn; różnicy między nimi nie widać.

Napis „nie zawiera cukru” to określone twierdzenie etykietowe: produkt niesie cukier poniżej pewnego progu. Nie znaczy, że nie zawiera węglowodanu. Mąka, skrobia i alkohole cukrowe mogą dalej stać w tej paczce. Właściwa wiedza stoi nie z przodu opakowania, tylko w tabeli z tyłu.

Napisy na etykietach nie są dowolne. Światowe ramy znakowania żywności wiążą z progami to, którego słowa wolno użyć przy którym produkcie. Kryterium dla twierdzenia o braku cukru to ilość cukru nieprzekraczająca pół grama na sto gramów produktu stałego albo na sto mililitrów płynu. Słowo cukry obejmuje tu jednostki cukru pojedyncze i podwójne. Skrobia zostaje poza tą definicją. Nawet ciastko zrobione całkiem z mąki może nosić ten napis.

Napis bez dodatku cukru mówi coś całkiem innego: że w czasie wytwarzania nie dodano cukru z zewnątrz. Własny cukier jedzenia stoi na miejscu. Jogurt owocowy albo płatki śniadaniowe słodzone koncentratem owocowym mogą nieść wyraźną ilość cukru, choć nic nie dodano.

Lekki jest za to słowem porównawczym. Żąda zmniejszenia o co najmniej jedną czwartą wobec produktu odniesienia tego samego rodzaju, a nie mniej. Tym, co zmalało, jest najczęściej tłuszcz, a nie cukier. To, że czegoś jest mało, nie pokazuje też, że jest mało w wartościach bezwzględnych; pokazuje wyłącznie, że jest mniej niż w tamtym.

Napis na etykiecieNa czym się opieraCzego nie mówi
Nie zawiera cukruCukier nieprzekraczający pół grama na sto gramówŻe nie zawiera węglowodanu
Bez dodatku cukruBrak cukru dodanego z zewnątrz przy wytwarzaniuŻe nie ma własnego cukru produktu
LekkiZmniejszenie o co najmniej jedną czwartą wobec produktu odniesieniaCo zmalało i ile jest w wartościach bezwzględnych
Pełne ziarnoObecność pełnego ziarna w składzieJaki udział ma pełne ziarno w całości
Słodzone alkoholem cukrowymUżycie poliolu zamiast cukruŻe wkład energii i węglowodanu jest zerowy

Napis o pełnym ziarnie też nie mówi, jaka część produktu jest pełnym ziarnem. W badaniu konsumenckim z udziałem ponad tysiąca dorosłych blisko połowa uczestników oceniła udział pełnego ziarna w produktach zrobionych głównie ze zboża oczyszczonego jako wyższy, niż był. Brązowa barwa, słowo wielozbożowy i grafika kłosa na opakowaniu nie niosą wiedzy o udziale. Lista składników układa się według wagi i jest w tej sprawie uczciwsza. Ten napis opiera się nie na udziale, tylko na samej obecności.

Większość cukierków i gum bez cukru niesie alkohole cukrowe; wpisuje się je nie do wiersza cukru na etykiecie, tylko do wiersza węglowodanów ogółem. Jest osobny tekst opowiadający, który wiersz co obejmuje. Tematem tutaj jest przednia strona opakowania. Półka z produktami dla diabetyków też nie daje rękojmi: ciasto stamtąd może nieść zamiast cukru stołowego inny słodzik, a mąka, tłuszcz i porcja stoją na swoim miejscu. Gdy obróci się paczkę w ręku, spojrzenie na tabelę z tyłu zamiast na wielkie litery z przodu mówi o wiele więcej. Słowo z przodu jest zdaniem marketingowym; tabela z tyłu jest wiedzą zmierzoną.

Źródła

  1. Codex Alimentarius Commission. Guidelines for Use of Nutrition and Health Claims (CAC/GL 23-1997): Table of conditions for nutrient contents. In: Codex Alimentarius, Food Labelling. Rome: FAO/WHO.
  2. Codex Alimentarius Commission. Guidelines on Nutrition Labelling (CXG 2-1985), adopted 1985, revised 2011, amended through 2013; Annex revised 2015. Rome: FAO/WHO.
  3. Wilde P, Pomeranz JL, Lizewski LJ, Zhang FF. Consumer confusion about wholegrain content and healthfulness in product labels: a discrete choice experiment and comprehension assessment. Public Health Nutr. 2020;23(18):3324-3331. doi:10.1017/S1368980020001688
  4. Lenhart A, Chey WD. A systematic review of the effects of polyols on gastrointestinal health and irritable bowel syndrome. Adv Nutr. 2017;8(4):587-596. doi:10.3945/an.117.015560
  5. World Health Organization. Guideline: Sugars Intake for Adults and Children. Geneva: World Health Organization; 2015. ISBN 978-92-4-154902-8.
  6. American Diabetes Association Professional Practice Committee. 5. Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Care in Diabetes-2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl 1):S89-S131. doi:10.2337/dc26-S005

Ten tekst służy tylko informacji; nie jest rozpoznaniem, leczeniem ani zaleceniem dawki. Decyzje o swoim leczeniu podejmuj zawsze razem z lekarzem.

Zacznij prowadzić własny dzienniczek

ForMyGluco trzyma twoje pomiary, leki i wizyty w jednym miejscu i jednym dotknięciem przygotowuje raport PDF, który zabierzesz do lekarza.

Zobacz w App Store →

Cały blog