Czym jest cukrzyca typu 2 i jak się rozwija?

Cukrzyca typu 2 to rodzaj widywany u zdecydowanej większości osób z cukrzycą. Wytwarzanie insuliny nie staje całkiem, tylko przestaje wystarczać; kłopot ma zresztą dwa miejsca. Z jednej strony insulinooporność, z drugiej to, że trzustka nie utrzyma tej nadprodukcji na dłuższą metę. Jak oporność buduje się na poziomie komórki, otwiera tekst „Czym jest insulinooporność i czy oznacza cukrzycę?”. Żeby cukier we krwi urósł, obie rzeczy muszą być razem; sama oporność tego obrazu nie rodzi.

Ten obraz nie powstaje w jeden dzień; stopnie idą tak:

1. Oporność się zadomawia, do tej samej pracy trzeba więcej insuliny.
2. Trzustka wydziela nadmiar; brak jest pokryty, więc badanie wygląda czysto.
3. Siła komórek beta do tych nadgodzin powoli maleje.
4. Produkcja nie pokrywa zapotrzebowania; cukier rośnie najpierw po jedzeniu, a potem także przed śniadaniem.
5. Gdy wartości przekroczą próg rozpoznania, obraz nazywa się cukrzycą typu 2.

Pierwsze stopnie przechodzą po cichu. Spadek siły wydzielniczej komórek beta sięga lat sprzed rozpoznania; a w kuchni, w pracy i we śnie nic się nie zmienia. Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że w cukrzycy typu 2 objawy idą łagodnie, a rozpoznanie potrafi paść lata po początku. Jeden wysoki wynik nie wystarcza do rozpoznania; w kryteriach Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego obraz potwierdza się drugim testem albo badaniem z osobnego dnia.

Obraz długo uchodził za kłopot wieku średniego i późniejszego. Dziś widuje się go także u młodych dorosłych i u dzieci w wieku szkolnym; wzrost wagi, bezruch w rytmie dnia i gęste kalorycznie jedzenie są między hasłami stojącymi za tą zmianą. Te same wytyczne stawiają badanie przesiewowe także u dorosłych bez objawów; przy nadwadze i dołożonym do niej haśle ryzyka kolejka przychodzi wcześniej. Hasła wyznaczające podatność pracują, nakładając się na siebie. Ile w tym stosie waży historia rodzinna? Rozpisuje to w liczbach strona „Czy cukrzyca jest dziedziczna i czy ryzyko rośnie?”.

Szczegół ostatniego wiersza tabeli stoi w tekście o cukrzycy ciążowej. Cukrzyca typu 2 nie jest obrazem, w którym produkcja insuliny się skończyła; jest obrazem, w którym produkcja nie nadąża za rosnącym zapotrzebowaniem. Ten rozdział kształtuje też układ leczenia: trzustka nadal wydziela, więc w pierwszym okresie na czoło wychodzą doustne leki przeciwcukrzycowe i rytm dnia. Gdy siła wydzielania przez lata maleje, schemat się zmienia. Dlatego różnica tempa między ludźmi jest tak duża.