Co, gdy pominie się godzinę leku?

Lek nie kończy swojej pracy w chwili wejścia do ust; ciało rozkłada go powoli i wyrzuca na zewnątrz. Zgrubna miara szybkości tego czyszczenia nazywa się okresem półtrwania. Lek o długim życiu, gdy jedna dawka zostanie pominięta, zostawia we krwi jeszcze jakąś ilość i luka przechodzi miękko. W leku o krótkim życiu poziom szybko schodzi, a przerwa wychodzi wcześniej. Dlatego opóźnienie tej samej długości rodzi w dwóch osobnych lekach dwa niepodobne do siebie wyniki. W źródłach dla leków o długim życiu pada nawet przymiotnik „wybaczający”.

Leki brane razem z posiłkiem pracują inną logiką. Ich zadaniem jest pokryć falę glukozy przychodzącą z tamtego posiłku. Gdy posiłek minie, mija i ta fala; skoro nie zostaje cel do pokrycia, równanie zmienia się od podstaw. Dlatego znaczenie spóźnionej dawki nie wychodzi tu takie samo jak przy leku o długim działaniu.

Nałożenie się dwóch dawek na siebie ma własny skutek. Okna obu działań pokrywają się w tym samym odstępie, a łączne działanie rośnie. W rodzinach leków pobudzających trzustkę i przy insulinie to nałożenie potrafi ściągnąć cukier we krwi niżej, niż trzeba; niepewne robi się też to, kiedy działanie zgaśnie. W lekach o długim życiu obraz jest inny: modelowania matematyczne znajdują tu o wiele mniejsze wahanie. Dwie sytuacje nie mieszczą się w jednym zdaniu.

Pojedyncze pominięte dawki i nieporządek, który stał się ciągły, to też nie to samo. Dawka umykająca raz na jakiś czas nie ma ciężaru wyznaczającego sama obraz długoterminowy rozłożony na miesiące. Zacinanie ciągnące się tygodniami zostawia za to ślad w średniej z trzech miesięcy. Wymazanie tego śladu też nie idzie łatwo. Zobaczenie tej różnicy odciąża od zbędnego poczucia winy.

Samo zapominanie też nie jest przypadkowe; nawyk opiera się na znakach powtarzających się w otoczeniu. Gdy alarm w telefonie zostanie wyciszony, ten znak znika, a łańcuch nawyku się urywa. Jeśli puste miejsca wyciśnięte w blistrze nie stoją przed oczami, nie zostaje też śladu, na który można spojrzeć wstecz. Gdy przesuwa się porządek posiłków, przesuwa się razem z nim znak leku branego przy posiłku. Gdy znak wraca, zbiera się i nawyk.

Stąd widać, czemu na pytanie o pominiętą dawkę nie wychodzi jedna odpowiedź pasująca każdemu. To, który lek jak długo niesie którą lukę, pokazuje ulotka tego leku i zespół układający leczenie. Rozmawiać o tym w spokojny dzień jest o wiele łatwiej niż próbować decydować w pełnej pośpiechu chwili, gdy luka została zauważona. Następna kontrola jest właśnie na taką rozmowę odpowiednia.