Vì sao điều trị đổi theo thời gian?

Các tế bào beta trong tuyến tụy làm insulin. Năng lực của chúng có hạn. Ở tiểu đường tuýp 2, năng lực ấy đã giảm đi phần nào ngay tại thời điểm chẩn đoán, và tiếp tục đi xuống qua các năm. Việc của một thuốc là dùng phần năng lực còn lại lúc ấy và đáp ứng của các mô. Năng lực càng nhỏ thì phần đáp lại cùng một sự hỗ trợ cũng càng nhỏ. Thứ đổi đi không phải thuốc, mà là cái nền bên dưới nó.

Có một cách giải thích hay nghe. Cơ thể quen thuốc, nên tác dụng mất đi. Điều đó không đúng. Bản thân phân tử không cùn đi theo thời gian; thứ cùn đi là năng lực sản xuất đứng sau nó, và khoảng chênh sinh ra đúng từ đấy. Cùng cái chìa ấy vẫn mở được cùng ổ khóa, nhưng căn phòng sau ổ khóa đã nhỏ lại.

Bức tranh này không phải phỏng đoán. Nó đã được đo. Những nghiên cứu theo dõi hàng nghìn người suốt nhiều năm đều chỉ về một hướng. Ba năm sau chẩn đoán, tỉ lệ người đạt mục tiêu bằng một thuốc duy nhất vào khoảng một nửa; tới năm thứ chín thì xuống còn một phần tư. Nghĩa là với phần đông, dùng nhiều hơn một thuốc là quy tắc chứ không phải ngoại lệ. Mỗi năm sống cùng bệnh lại làm khả năng ấy lớn lên một chút.

Vì vậy việc thêm một cái tên mới vào danh sách là một quyết định điều trị. Cái nền của bệnh đã xê dịch; điều trị thì đi theo sau nó. Ăn uống và vận động làm cái nền ấy chậm lại. Khi giảm cân rõ rệt và giữ được, cũng có lúc các giá trị nằm trong mục tiêu một thời gian mà không cần thuốc. Tên gọi và giới hạn của quãng ấy thì một bài riêng kể. Dù vậy, ở phần lớn người thì cái nền vẫn tiếp tục xê dịch chậm, và tới một điểm nào đó điều trị lại đổi.

Mất năng lực không phải lý do duy nhất. Còn nữa. Khi chức năng thận đi xuống thì vài họ không thể ở lại trong bức tranh. Nếu có suy tim hay bệnh mạch máu thì lựa chọn được nắn không chỉ theo sức hạ đường, mà theo mức bảo vệ mà thuốc đem lại cho tim và cho thận. Hướng của cân nặng cũng định đoạt. Dự định mang thai, tình trạng gan và những thuốc khác bạn đang dùng cùng lúc sẽ dựng lại danh sách. Họ nào hợp với ai thì để cho người bác sĩ nhìn toàn bộ bức tranh đánh giá.

Vì vậy kế hoạch điều trị không phải một văn bản cố định. Nó là một văn bản sống, được xem lại theo những khoảng đều đặn. Gom các bản ghi lại và mang chúng tới buổi hẹn khám sẽ làm việc xem lại dễ hơn. Biết lý do của sự đổi thay sẽ biến quyết định thành một quyết định chung.