Alkol kan şekerini nasıl etkiler?

Karaciğerin kan şekerini ayakta tutan iki ayrı hattı var. Alkol bunlardan yalnızca birini, yoktan yeni glukoz kurma hattını duraklatır; depodan salıma pek dokunmaz. Bu yüzden depo doluyken etki hafif kalır, depo azaldığında aynı etki çok daha belirgin hale gelir. Bu hatların uzun açlıkta sırayla nasıl devreye girdiğini anlatan ayrı bir yazı var.

Sebebi kimyasal. Karaciğer alkolü parçalarken hücre içindeki denge kayar, laktik asit birikir ve yeni glukoz kurma hattı yavaşlar. Depo ise akşam yemeğinden sonra saatler geçtikçe yavaş yavaş erir. Uzun bir aradan sonra, gece uykusunda ya da gündüz hareketin ardından depo zaten incelmiştir. İki durum çakıştığında düşüş için zemin hazırdır.

İçeceğin kendisi ayrı bir konu. Bazıları belirgin miktarda şeker ve nişasta taşır, bazıları neredeyse hiç taşımaz. Tatlandırılmış karışımlar, meyveli kokteyller, bira ve tatlı şaraplar ilk saatlerde yukarı yönlü bir hareket yaratır. Damıtılmış sade içkilerde bu yük yok denecek kadar azdır. Yani aynı bardak, içindekine göre iki farklı hikâye anlatır.

Gecikme bu tablonun en şaşırtıcı yanı. Etki içerken değil, saatler sonra ortaya çıkar. Tip 1 diyabette yapılan küçük çalışmalar, akşam alınan alkolden sonra gece boyunca ve ertesi güne uzanabilen bir riske işaret eder. Uyku bu saatleri sessizleştirir, çünkü uyanıkken fark edilen işaretlerin çoğu uykuda gözden kaçar.

İkinci zorluk tanımada. Düşük şekerin ilk dalgası ile sarhoşluk dışarıdan aynı görünür. O dalganın işaretlerini tek tek sayan başka bir yazı var. Çevredekiler de aynı yanılgıya düşebilir ve yardım gecikir. Öğün insülini ya da salgıyı artıran hapları kullananlarda bu iki etkinin üst üste binmesi en çok önem taşır. Diğer tedavilerde tablo genellikle daha yumuşaktır.

Günlük hayatta bu çoğu zaman şöyle görünür: akşam bir davet, gece yarısı yatak, uyanınca beklenmedik bir tablo. Aradaki saatlerde ölçüm yapılmadığı için bağlantı gözden kaçar. Boş mideyle içilen bir kadeh ile yemek arasında içilen aynı kadeh farklı davranır, çünkü emilim hızı ve karaciğerin yükü değişir.

Tabloyu belirleyen şey miktar kadar bağlam ve saat. Alkolün bıraktığı iz tedaviye, o gün yenenlere ve içildiği saate göre değişir. Kendi tablosunu netleştirmenin yolu, tedaviyi bilen hekimden geçer.