Welke soorten insuline zijn er?

Drie maten beschrijven de vorm die insulines onderscheidt. Hoe snel de werking begint. Hoe uitgesproken het sterkste moment is. En over hoeveel tijd ze zich in totaal uitspreidt. Komen die drie samen, dan ontstaat er een curve. De curves van twee aparte families liggen ver uit elkaar; daar komt het onderscheid vandaan.

De bron van dat verschil is het molecuul zelf. Insuline staat in de flacon niet alleen; ze verzamelt zich rond zink in groepjes van zes. Om na het onderhuidse depot in het bloed te komen moet dat groepje eerst in losse moleculen uiteenvallen. Hoe sneller dat uiteenvallen gaat, hoe eerder de werking begint. Bij snelwerkende analogen zijn een paar bouwstenen van het molecuul veranderd, waardoor het groepje losser staat en snel uiteenvalt.

Bij langwerkende insulines is het doel het omgekeerde. Een deel staat helder in de flacon maar laat onder de huid een fijn neerslag achter en lost daaruit beetje bij beetje op. Een ander deel hecht zich aan het dragereiwit in het bloed en blijft zo in de omloop hangen. Bij middellangwerkende insuline doet een eiwit dat protamine heet datzelfde vertragende werk. Wat eruit komt is een curve die vlak van top is, lang en laag.

De families naast elkaar leggen maakt het beeld duidelijker.

De vijf families in de tabel dekken de vormen die onder de huid gegeven worden. De poedervorm die naar de long wordt gezogen wordt niet met dezelfde maten gelezen; haar weg loopt niet via de huid maar via de long.

De rollen in de tabel komen in twee koppen samen: basale insuline en maaltijdinsuline. De eigenlijke vraag is deze: waarom kunnen die twee rollen niet met één curve gedekt worden? Ook de eigen afgifte van het lichaam heeft twee lagen. Een lage achtergrond loopt de hele dag door en stopt zelfs in de slaap niet; na het eten komt er een golf die snel stijgt en weer zakt. Insulines met verschillende snelheden bestaan om die twee lagen apart na te bootsen.

De naam van een familie blijft toch een grove klasse. Sommige langwerkende analogen halen bijna een rechte lijn, andere spreiden zich over een gebied dat ruim een dag beslaat. Ook tussen de snelwerkende zitten kleine verschillen in snelheid. Twee producten op dezelfde regel vallen niet precies samen.

Ook het uiterlijk geeft een grove aanwijzing. De vloeistof in de pen of de flacon is bij middellangwerkende insulines en bij de meeste mengsels troebel; bij de meeste snel- en langwerkende is die helder. Toch tekent hetzelfde product niet bij iedereen dezelfde curve. De snelheid van opname verschilt duidelijk van mens tot mens, en dat verschil valt het meest op bij menselijke insuline.