Wat betekent suikervrij op een verpakking?
· 2 min
De vermelding suikervrij is een omschreven claim op een etiket die aangeeft dat een product onder een bepaalde drempel aan suiker blijft. Het betekent niet dat er geen koolhydraat in zit. Meel, zetmeel en suikeralcoholen kunnen in dat pak blijven staan. De echte informatie staat achterop.
De vermeldingen op etiketten zijn niet willekeurig. Het wereldwijde kader voor voedseletikettering bindt aan drempels welk woord bij welk product gebruikt mag worden. Voor de claim suikervrij is de maat een hoeveelheid suiker die per honderd gram vast of per honderd milliliter vloeistof niet boven een halve gram komt. Het woord suikers gaat hier over enkelvoudige en tweevoudige suikereenheden. Zetmeel valt buiten die omschrijving. Zelfs een biscuit die helemaal van meel is gemaakt kan die vermelding dragen.
Zonder toegevoegde suiker zegt iets heel anders: er is tijdens de productie geen suiker van buitenaf bijgekomen. De eigen suiker van het product blijft staan. Een yoghurt met fruit of een ontbijtgraan dat met vruchtenconcentraat is gezoet kan een duidelijke hoeveelheid suiker dragen zonder dat er suiker is toegevoegd.
Light is een woord dat vergelijkt. Het vraagt tegenover een referentieproduct van dezelfde soort een verlaging van minstens een kwart, niet minder. Wat er verlaagd is, is vaak vet en niet suiker. Dat het minder is toont ook niet dat het in absolute zin weinig is; het toont alleen dat het minder is dan het andere.
| Vermelding op het etiket | Waar die op steunt | Wat die niet zegt |
|---|---|---|
| Suikervrij | Suiker die per honderd gram niet boven een halve gram komt | Dat er geen koolhydraat in zit |
| Zonder toegevoegde suiker | Dat er in de productie geen suiker van buitenaf bijkwam | Dat de eigen suiker van het product ontbreekt |
| Light | Minstens een kwart minder dan het referentieproduct | Wat er verlaagd is en hoeveel het absoluut is |
| Volkoren | Dat er volkoren in de samenstelling zit | Welk aandeel het volkoren in het totaal heeft |
| Gezoet met suikeralcohol | Gebruik van polyolen in plaats van suiker | Dat de bijdrage aan energie en koolhydraat nul is |
Ook de vermelding volkoren zegt niet welk deel van het product volkoren is. In een consumentenonderzoek met meer dan duizend volwassenen schatte bijna de helft van de deelnemers het aandeel volkoren te hoog in bij producten die vooral van geraffineerd graan waren gemaakt. Een bruine kleur, het woord meergranen en een afbeelding van een aar op de verpakking dragen geen informatie over dat aandeel. De lijst met ingrediënten staat op volgorde van gewicht en is op dit punt eerlijker. Deze vermelding steunt niet op een aandeel maar alleen op aanwezigheid.
De meeste suikervrije snoepjes en kauwgom dragen suikeralcohol; die staat niet op de suikerregel van het etiket maar op de regel met het totale koolhydraat. Er is een apart artikel over welke regel wat omvat. Het onderwerp hier is de voorkant van de verpakking. Ook het schap met diabetesproducten biedt geen garantie: een cake daar draagt in plaats van tafelsuiker misschien een andere zoetstof, terwijl het meel, het vet en de portie blijven staan. Draai het pak om en kijk naar de tabel achterop in plaats van naar de grote letters voorop; dat vertelt meer. Het woord op de voorkant is een zin uit de verkoop, de tabel achterop is gemeten informatie.
Bronnenlijst
- Codex Alimentarius Commission. Guidelines for Use of Nutrition and Health Claims (CAC/GL 23-1997): Table of conditions for nutrient contents. In: Codex Alimentarius, Food Labelling. Rome: FAO/WHO.
- Codex Alimentarius Commission. Guidelines on Nutrition Labelling (CXG 2-1985), adopted 1985, revised 2011, amended through 2013; Annex revised 2015. Rome: FAO/WHO.
- Wilde P, Pomeranz JL, Lizewski LJ, Zhang FF. Consumer confusion about wholegrain content and healthfulness in product labels: a discrete choice experiment and comprehension assessment. Public Health Nutr. 2020;23(18):3324-3331. doi:10.1017/S1368980020001688
- Lenhart A, Chey WD. A systematic review of the effects of polyols on gastrointestinal health and irritable bowel syndrome. Adv Nutr. 2017;8(4):587-596. doi:10.3945/an.117.015560
- World Health Organization. Guideline: Sugars Intake for Adults and Children. Geneva: World Health Organization; 2015. ISBN 978-92-4-154902-8.
- American Diabetes Association Professional Practice Committee. 5. Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Care in Diabetes-2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl 1):S89-S131. doi:10.2337/dc26-S005