آیا کمبود خواب قند خون را بالا می‌برد؟

در داوطلبان سالمی که خوابشان یک هفته به پنج ساعت آورده شد حساسیت به انسولین پس نشست. تغذیهٔ آن‌ها هیچ عوض نشده بود. تنها چیزی که عوض شد خواب بود. هیچ‌یک از شرکت‌کنندگان دیابت نداشتند، یعنی این پس نشستن کار سوخت‌وسازی خراب نبود. هر بدنی که به اندازه نخوابد در چند روز به انسولین پاسخی ضعیف‌تر می‌دهد.

خواب کوتاه دو هورمون گردانندهٔ اشتها را در دو شب به سمت وارونه هل می‌دهد: لپتین که پیام سیری را برمی‌دارد پایین می‌آید و گرلین که پیام گرسنگی را برمی‌دارد بالا می‌رود. سمتی که اشتها روز بعد به آن می‌رود هم اتفاقی نیست؛ چیزهای شکری و نشاسته‌ای با کالری فشرده جلو می‌آیند. پر شدن خودبه‌خود فاصلهٔ میان دو وعده با خوردنی در روزی خسته، دیدنی‌ترین نشان همین جابه‌جایی است.

داده‌های دورهٔ دراز به همان سو نگاه می‌کنند. مجموعه‌ای از کارهایی که بیش از صد هزار نفر را دیده‌اند، بسامد دیابت نوع ۲ را در کم‌خواب‌ها بالاتر یافت؛ در کسانی که بسیار دراز می‌خوابیدند هم بسامد بالا می‌رفت. در کسانی که در به خواب رفتن یا در ادامه دادن خواب سختی داشتند تصویر همانند بود. کنار مدت، درستی خواب هم به ترازو می‌آید.

در کسی که دیابت دارد این اثر در اندازه‌گیری روزمره هم بازتاب می‌یابد. اما سمت پیکان یکی نیست. خود شبی که تکه‌تکه گذشته می‌تواند نشان افتی باشد که همان شب رخ داده. بیدار شدن با عرق، کابوس، خسته بیرون آمدن به صبح؛ برای کسی که انسولین یا قرص افزایندهٔ ترشح به کار می‌برد این احتمال معمولی است. نشان‌های جداکننده را نوشتهٔ افت شبانه گرد می‌آورد. رویداد جدایی هم هست که در ساعت‌های نخست صبح هورمون‌ها شکر را بالا هل می‌دهند؛ نوشته‌ای که سرسختی قند صبح را می‌گوید آن را برمی‌دارد.

سلامت خواب امروز یکی از عنوان‌های پایهٔ مراقبت دیابت شمرده می‌شود؛ نظم خواب و اختلال‌های خواب هم به میان چیزهایی که دیده می‌شوند وارد شده‌اند. پرشمارترین این‌ها شکستن نفس در خواب است. چهرهٔ شناخته‌شدهٔ آن روشن است: خروپف صدادار، وقفه‌های نفس که کسی که کنار است می‌بیند، و حالت خوابی که با وجود گذشتن ساعت‌های کافی در بستر تمام روز ادامه دارد. این سه نشان که با هم باشند بدل شمردن ساعت‌های گذشته در بستر کم می‌شود، چون خواب درون همان ساعت‌ها بارها و بارها شکسته می‌شود.