دیابت پیش از پیدا شدن شکایت چگونه گرفته می‌شود؟

حالی که در آن هیچ چیز حس نمی‌شود، سخت‌ترین تصویر برای بیان است. دردی نیست، تشنگی‌ای نیست، کاهش وزنی نیست؛ صبح و شب همه چیز مثل همیشه می‌گذرد. قند خون که بالا رفتن آغاز کند بدن هشداری نمی‌سازد. تنها چیزی که می‌سازد خاموشی است؛ اینکه آن خاموشی چقدر کشیده تنها با بازگشتن به عقب حدس زده می‌شود.

این مدت اندازهٔ مستقیمی ندارد؛ روز آغاز در هیچ ثبتی نوشته نشده. کاری راه غیرمستقیمی به کار برد. در دو جامعهٔ جدا، بسامد یافته‌ای در رگ‌های کوچک بر پایهٔ مدت گذشته از تشخیص کشیده شد و خط به عقب امتداد یافت. نقطه‌ای که یافته به صفر می‌رسید، سال‌ها پیش از روز تشخیص افتاد.

منطق غربالگری از همین خلأ بیرون می‌آید. اگر تصویری که شکایت نمی‌سازد به اندازه درمی‌آید، یعنی بازه‌ای هست که در آن اندازه‌گیری پیش از شکایت در صف می‌ایستد. در معیارهای یک راهنما، اینکه در این بازه چه کسی جلو انداخته می‌شود با وزن عوامل بیان می‌شود: اضافه‌وزن، گذشتهٔ خانوادگی که به آن افزوده می‌شود، سابقهٔ دیابت در بارداری، نتیجه‌ای که پیش‌تر مرزی درآمده. مرز سنی و فاصلهٔ تکرار اما گزینش‌های خود همان راهنما هستند؛ دلیل پشت آن‌ها خود همان دورهٔ خاموش است.

پشت سطر آخر یک کار ایستاده. در شبکه‌ای گستردهٔ پلهٔ نخست که بزرگ‌سالان پرخطر در آن بودند، واحدهای پزشکی با قرعه جدا شدند: در بخشی غربالگری انجام شد و در بخشی نشد. متغیر نتیجه‌ای که از آغاز برگزیده شده بود نرخ مرگ بود. در پایان پیگیری نزدیک به ده سال میان گروه‌ها فاصله‌ای درنیامد؛ نه در مرگ عمومی، نه در آنکه به قلب و رگ بازمی‌گشت و نه در آنکه به دیابت بسته می‌شد.

خواندن این نتیجه دو راه دارد و یکی نادرست است. کار این را اندازه گرفت که غربالگری گروهی بزرگ‌سالان پرخطر نرخ مرگ ده‌ساله را عوض نکرد. در بخش بزرگی از جمعیتی که غربال شد اصلاً دیابت نبود؛ نرخ بر همان جمعیت کامل حساب شد و شمار کسانی که تشخیص گرفتند درون حوض کوچک ماند. در تفسیر خود همان کار، سود محدود به کسانی دیده می‌شود که بیماری در آن‌ها یافتنی است.

پس از این گام را نوشتهٔ «دیابت با کدام آزمایش‌ها تشخیص داده می‌شود؟» برمی‌دارد. نشانه‌هایی را که با شکستن خاموشی پدید می‌آیند اما نوشتهٔ «نخستین نشانه‌های دیابت کدام‌اند؟» می‌چیند. پیش‌دیابت هم درون همان نوار خاموش می‌ماند: نتیجه‌ای که به مرز تشخیص نرسیده و از محدودهٔ معمول بالاتر رفته.

دو جمله باقی می‌ماند و هر دو از یک ثبت بیرون می‌آیند. غربال کردن گروهی بزرگ‌سالان پرخطر نرخ مرگ ده‌ساله را در ثبت‌ها تکان نداد. اینکه در کسی که شکایت ندارد دیابت تنها با اندازه‌گیری دیده می‌شود، در آن ثبت هرگز آزموده نشد.