Is een tussendoortje nodig?

De oude regel ontstond niet voor niets. De soorten insuline die jaren geleden gangbaar waren gaven een lange en golvende werking. Viel er op de uren van de top geen maaltijd, dan sloeg de dag een onverwachte kant op. Waarom dat gat een probleem voortbrengt legt een apart artikel over het overslaan van een maaltijd uit. Het tussendoortje was in die tijd een kant-en-klare voorzorg om dat gat te dekken. Het gereedschap veranderde, en daarmee de reden voor die voorzorg.

Het beeld van vandaag is veel meer uiteengelegd. Of een tussendoortje iets uithaalt hangt af van welke behandeling iemand gebruikt. Dat onderscheid naar behandeling hoort niet hier maar bij het artikel “Wat is koolhydraten tellen?”. Voor een tussendoortje is er maar één vraag: staat die maaltijd binnen het plan, of komt ze boven op de dag? Dezelfde twee sneden brood zijn in het ene plan een post die vooraf berekend is en in het andere een extra last.

Een extra maaltijd betekent extra koolhydraat. Er zijn onderzoeken die vergelijken hoe vaak er op een dag gegeten wordt, en die kijken niet allemaal dezelfde kant op. Eén klein onderzoek vergeleek twee groepen met dezelfde energie. De ene verdeelde die over twee grote maaltijden, de andere over zes kleine. Bij de ordening met weinig maaltijden was het gewichtsverlies duidelijker. Observationele overzichten vonden geen bestendig verband tussen de frequentie van eten en het lichaamsgewicht. Die twee uitkomsten weerleggen elkaar niet; beide wijzen erop dat de som van de dag meer bepaalt dan het aantal maaltijden. Het gaat niet om het aantal maar om de som.

Gewoonte en behoefte lopen ook vaak door elkaar. Komt het handjevol noten in de bureaula uit de honger van de late middag? Dan is het antwoord anders dan wanneer het komt uit de neiging van de waarde om tussen twee maaltijden te zakken. Het eerste is een voorkeur, het tweede een teken dat met de behandeling te maken heeft. Die twee zijn niet hetzelfde. Zijn degene die beslist en degene die eet niet dezelfde persoon, dan is dat onderscheid nog lastiger te lezen. Beide blijken alleen zover als het van buiten te zien is.

De verpakte tussendoortjes in het schap maken dat onderscheid nog troebeler. Een pak met kleine portie erop is op de bank in één keer leeg. Ook een tussendoortje is een maaltijd, en van een kleinere naam wordt de inhoud niet kleiner.

Het korte antwoord is dit: het hoeft niet, en waar het aan hangt is de behandeling zelf. Waar het precies aan hangt maakt het team duidelijk dat het behandelplan kent.