Verkort diabetes het leven?

De vraag verwacht een cijfer. Wat de gegevens teruggeven is minder een cijfer dan een helling. Dezelfde ziekte laat in de opvolging een ander spoor na, afhankelijk van de leeftijd waarop de diagnose viel. Leg de gegevens van wie op zijn veertigste de diagnose kreeg naast die van wie zestig was, en de afstand ertussen is niet klein. Het gewicht van het antwoord valt aan de kant van waar het van afhangt.

Eén onderzoek mat het verband het breedst. Het bracht bijna honderd opvolgingscohorten en een groot bevolkingsregister in één analyse samen. Lag de leeftijd bij de diagnose lager, dan groeide het verschil in sterftecijfer regelmatig. Omgerekend naar levensverwachting scheelde elk decennium eerdere diagnose ruwweg drie tot vier jaar. De regels hieronder vergelijken het gemiddelde van twee groepen; geen ervan is de rekening van één persoon.

De getallen in de tabel komen uit sterftecijfers van de bevolking. Ze zijn berekend over mensen die de vijftig gehaald hebben. Ze tonen niet de jaren die één persoon voor zich heeft. Ook de jaren van verzamelen beslaan een breed bereik. Tussen de oudste opvolging en de nieuwste liggen tientallen jaren.

De vraag naar de duur speelt niet alleen in het lichaam. De Wereldgezondheidsorganisatie meldt iets anders. Meer dan de helft van de mensen die met diabetes leven gebruikte in het jaar van de telling geen enkel medicijn voor deze diagnose. Dat is een tweede maat naast de uitkomsten van de opvolging: het bereiken van behandeling zelf.

Er is een observationele opvolging die de tweede helft van de vraag ergens anders meet. Mensen met type 2 diabetes kwamen naast een groep die op leeftijd en geslacht was afgestemd. Er werden vijf maten gevolgd. De HbA1c, de cholesterolregel bij de bloedvetten, het albumine in de urine, roken en de bloeddruk. Elk daarvan heeft een tegenhanger in het onderzoek en op het uitslagblad. Het artikel “Waar wordt naast de suiker nog op gelet?” bekijkt ze apart. Stonden alle vijf in het streefbereik, dan werd het extra risico op overlijden bijna onzichtbaar. Dat is de uitkomst van een vergelijking. De gegevens meten niet dezelfde persoon in twee toestanden.

Hier staat het detail dat het beeld laat zoals het is. Aan de kant van het hartinfarct viel het verschil naar beneden uit, aan de kant van de beroerte bleef geen zinvol onderscheid over. Opname wegens hartfalen bleef zelfs met vijf maten op streefwaarde hoger. Hartfalen is de toestand waarin het hart het bloed niet met genoeg kracht rondstuurt. Het laat zich zien als kortademigheid en als zwelling in de voeten. Het hele extra risico sluit dus niet tegelijk. Het deel dat sluit is gemeten. Wat diezelfde streefwaarden aan de kant van de organen betekenen is de vraag daarna. Het artikel “Zijn complicaties te voorkomen?” maakt dit beeld af.

De afstand tussen twee metingen is het antwoord zelf. Een gemiddelde brengt de som van een bevolking terug tot één getal. Dat getal beschrijft niemand die erin zit. De leeftijd bij de diagnose is gegeven dat niet terug te draaien is. Waar de vijf maten staan is iets dat de hele opvolging door gemeten blijft, en die gegevens stapelen zich nog steeds op.