Đề kháng insulin có phải là tiểu đường?

Chữ đề kháng ở đây không nói tới sự bướng bỉnh hay lỗi lầm. Nó có nghĩa là tế bào làm ra ít việc hơn từ cùng một tín hiệu. Sự vất vả ấy lộ rõ nhất ở cơ và ở gan: tín hiệu vẫn đứng đó, mà cửa thì khó mở. Tuyến tụy cảm được sự vất vả này rồi tăng phần tiết ra. Cuối cùng ổ khóa cũng xoay. Chỉ là sức bỏ ra nhiều hơn trước.

Cựa quậy đầu tiên hiện ra sau bữa ăn. Glucose huyết tương lúc đói nằm im nhiều năm, trong khi đường huyết sau bữa sáng hay bữa tối lại trèo cao hơn mức chờ đợi, và xuống thì lâu. Khi các tế bào beta không kham nổi phần làm thêm ấy, bức tranh trượt sang phía tiền tiểu đường hoặc tiểu đường tuýp 2. Vì đề kháng bắt đầu từ rất lâu trước chẩn đoán, tin về tiểu đường tới rất đột ngột.

Kết quả insulin cao trong xét nghiệm máu làm người ta nghĩ tới câu hỏi này. Kết quả ấy là dấu vết của việc tuyến tụy đang làm quá sức, không phải một con số chẩn đoán đứng riêng. Khoảng cách giữa các xét nghiệm insulin thương mại rất lớn: cùng một mẫu, phương pháp khác thì kết quả khác. Một báo cáo chuẩn hóa so sánh các phương pháp thương mại đã xem độ dao động ấy là trở ngại trước việc đo nhất quán. Vì vậy các hướng dẫn toàn cầu đặt chẩn đoán không lên mức insulin, mà lên các phép đo glucose và HbA1c.

Phép đo trực tiếp của đề kháng chỉ có trong nghiên cứu: phương pháp kẹp, trong đó insulin được truyền qua đường tĩnh mạch còn đường huyết thì giữ cố định. Phương pháp này kéo dài nhiều giờ và cần một ê kíp riêng. Nó không vừa với một buổi khám ngoại trú.

Đề kháng không chỉ nói chuyện bằng đường; trên cùng cái nền ấy còn hay gặp những phát hiện khác:

• gan nhiễm mỡ
• rối loạn trong hồ sơ mỡ máu
• huyết áp cao
• hội chứng buồng trứng đa nang
• vùng gáy và nếp nách sẫm màu lại và có bề mặt như nhung

Đường tiềm ẩn và đề kháng insulin có phải một không?

Đường tiềm ẩn là tên trong tiếng nói hằng ngày của tình trạng đường huyết đã trên mức bình thường nhưng chưa tới ngưỡng tiểu đường. Đề kháng insulin là một cái nền rộng hơn; nó có mặt cả khi đường hoàn toàn bình thường.

Có đề kháng insulin thì chắc chắn sẽ bị tiểu đường?

Không chắc chắn. Đề kháng làm nguy cơ lớn lên, nhưng không viết sẵn kết cục. Chừng nào tuyến tụy còn đáp ứng được nhu cầu thì đường huyết vẫn ở dưới ngưỡng chẩn đoán.

Phần của cơ ở đây là thứ định đoạt. Phần lớn lượng glucose được insulin điều hướng đi vào cơ xương. Vì vậy việc đi bộ, sự vận động trong ngày làm việc và thay đổi cân nặng đứng ngay giữa các nghiên cứu về đáp ứng insulin. Đề kháng không giữ nguyên một mức suốt đời. Khi năng lực của tế bào beta còn đủ, đường huyết không bao giờ vượt ngưỡng chẩn đoán.