Đọc nhãn giá trị dinh dưỡng thế nào?
· 2 phút

Đọc nhãn giá trị dinh dưỡng là một việc có thứ tự, và thứ tự ấy bắt đầu từ trên cùng, tức là từ cỡ phần ăn. Ai bỏ qua thứ tự này thì đọc đúng con số cho sai cái lượng. Danh sách thành phần lại chở một thông tin riêng, vì ở đó các nguyên liệu xếp hàng theo khối lượng.
Dòng trên cùng là chìa khóa của mọi thứ. Đó là cỡ phần ăn. Mọi con số trên nhãn đều kể về cái lượng ấy, chứ không kể về cả gói. Có nhãn chở hai cột: một cột tính trên một trăm gam, cột kia tính trên gói hoặc trên một phần ăn. Ai đọc nhầm cột thì thấy con số lớn hơn hoặc nhỏ hơn thực tế. Cầm gói hàng xoay trong tay để làm rõ điều ấy chỉ mất mấy giây.
Trạm kế tiếp là dòng carbohydrate. Dòng ấy quan trọng. Dòng này làm việc như một cái ô, và nó đếm cả tinh bột lẫn đường. Vì vậy nghĩ rằng dòng đường thấp thì tổng cũng thấp là điều đánh lừa. Dòng đường của một chiếc bánh quy và của một chiếc bánh mặn có thể rất khác nhau, mà carbohydrate lại gần nhau. Còn chất xơ có nằm trong cái ô ấy hay không thì tùy nhãn được in theo quy tắc của nước nào. Có nếp thì đếm chất xơ ở trong dòng carbohydrate, có nếp thì để nó thành một dòng riêng bên ngoài. Chính tờ giấy cho thấy lằn ranh. Không phải trí nhớ. Những mục được đếm bên trong thì viết thụt vào dưới carbohydrate, còn những mục ở ngoài thì đứng thẳng hàng trên dòng của riêng chúng.
| Dòng trên nhãn | Nó kể gì | Lỗi hay gặp |
|---|---|---|
| Cỡ phần ăn | Cái lượng mà mọi con số dựa vào | Lẫn nó với cả gói |
| Carbohydrate | Tổng của tinh bột và đường | Chỉ nhìn vào dòng đường |
| Đường | Dòng con nằm trong tổng carbohydrate | Đếm nó thành một mục riêng |
| Chất xơ | Loại carbohydrate không tiêu hóa được | Đếm nó trong carbohydrate ở mọi nhãn |
| Cồn đường | Họ chất tạo ngọt được hấp thu một phần | Xem như không chở carbohydrate |
| Thành phần | Thứ tự giảm dần theo khối lượng | Đọc thứ tự như thể ngẫu nhiên |
Dưới dòng đường có hai khái niệm riêng. Chỉ hai. Đường tổng gồm mọi loại đường đơn trong món ăn, và đường tự nhiên trong sữa hay trong trái cây cũng thuộc về đó. Còn đường thêm vào thì cho thấy phần đã đi vào sản phẩm trong lúc sản xuất. Tổ chức Y tế Thế giới định nghĩa một tập rộng hơn. Cái tập mà họ gọi là đường tự do gồm cả đường thêm vào lẫn đường trong mật ong, trong siro và trong nước quả. Một dòng riêng cho đường thêm vào thì không có trên mọi nhãn.
Danh sách thành phần kể về chính sản phẩm ấy. Từ một phía khác. Các nguyên liệu đi theo thứ tự giảm dần về khối lượng, nghĩa là thứ đứng đầu là thứ có nhiều nhất trong sản phẩm. Đường có thể xuất hiện dưới nhiều tên, ví dụ siro, cô đặc, mật ong và những tên tương tự. Khi mỗi tên đi riêng thì chúng nằm ở các hàng dưới của danh sách, còn tổng của chúng thì đi lên. Vì vậy nhìn vào danh sách sẽ bổ túc cho việc nhìn vào các con số.
Đọc nhãn là một kỹ năng. Theo thời gian thì nó nhanh lên. Khi lấy một gói từ tủ lạnh hay lúc đi mua sắm thì vẫn ba bước ấy là đủ. Cỡ nhỏ và cỡ lớn của cùng một sản phẩm có thể mang cỡ phần ăn khác nhau. Vì vậy ngay cả một sản phẩm quen cũng đáng để thỉnh thoảng xoay lại và đọc. Phần còn lại là chi tiết, và xem tới khi nào cần là đủ.
Nguồn
- Codex Alimentarius Commission. Guidelines on Nutrition Labelling (CXG 2-1985), adopted 1985, revised 2011, amended through 2013; Annex revised 2015. Rome: FAO/WHO.
- Codex Alimentarius Commission. General Standard for the Labelling of Prepackaged Foods, CXS 1-1985 (Codex Stan 1-1985), last amended 2010. FAO/WHO, Rome.
- World Health Organization. Guideline: Sugars Intake for Adults and Children. Geneva: World Health Organization; 2015. ISBN 978-92-4-154902-8.
- American Diabetes Association Professional Practice Committee. 5. Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Care in Diabetes-2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl 1):S89-S131. doi:10.2337/dc26-S005