Giấc ngủ, căng thẳng và tâm trạng
Thiếu ngủ có làm tăng đường huyết không?
· 2 phút

Có, nó làm tăng thật, và cho điều đó thì người ta cũng không cần phải mắc tiểu đường. Ở những người khỏe mạnh bị rút ngắn giấc ngủ một tuần, độ nhạy insulin đã lui theo cách đo được. Tác động cũng không tới từ một kênh duy nhất. Đáp ứng insulin, nội tiết tố thèm ăn và giấc ngủ gặp nhau trong một bức tranh.
Ở những người khỏe mạnh bị rút giấc ngủ xuống còn năm giờ trong một tuần, độ nhạy insulin đã lui, hơn nữa cách ăn của họ không đổi chút nào. Thứ duy nhất đổi là giấc ngủ. Không ai trong số người tham gia có tiểu đường. Nghĩa là sự lui ấy không phải việc của một chuyển hóa đã hỏng. Bất cứ cơ thể nào ngủ không đủ cũng bắt đầu đáp lại insulin yếu hơn trong vài ngày.
Giấc ngủ ngắn đẩy hai nội tiết tố cầm trịch cơn thèm ăn về hai hướng ngược nhau, chỉ trong hai đêm. Leptin chở tín hiệu no thì tụt, còn ghrelin chở tín hiệu đói thì lên. Ngày hôm sau, chỗ mà cơn thèm hướng tới cũng không hề ngẫu nhiên. Những món nhiều năng lượng, nặng về đường và tinh bột, nổi lên trước. Vào một ngày mệt, khoảng giữa hai bữa tự nó đầy lên bằng đồ ăn vặt; đó là dấu vết dễ thấy nhất của sự xê dịch ấy.
Dữ liệu dài hạn cũng nhìn về hướng ấy. Một bài tổng quan các nghiên cứu theo dõi hơn một trăm nghìn người thấy tần suất tiểu đường tuýp 2 ở người ngủ ngắn cao hơn; ở người ngủ rất dài thì tần suất cũng lên. Ở những người khó vào giấc hoặc khó giữ giấc thì bức tranh tương tự. Cùng với thời lượng, tính toàn vẹn của giấc ngủ cũng lên bàn cân.
Ở một người có tiểu đường thì tác động này cũng phản ánh vào phép đo hằng ngày. Nhưng mũi tên không chỉ bay một chiều. Bản thân một đêm trôi qua rời rạc có thể là dấu vết của một cú tụt đường xảy ra chính đêm ấy. Tỉnh dậy ướt mồ hôi, ác mộng, sáng ra thấy mệt. Với người dùng insulin hay viên thuốc làm tăng tiết thì khả năng ấy là chuyện thường. Các dấu hiệu phân biệt thì bài về hạ đường huyết ban đêm gom lại. Còn một hiện tượng riêng nữa, khi vào những giờ sáng sớm thì các nội tiết tố đẩy đường lên; bài về sự cứng đầu của đường buổi sáng bàn tới nó.
Sức khỏe giấc ngủ nay được xem là một trong những mục cơ bản của việc chăm sóc tiểu đường. Nếp ngủ và các rối loạn giấc ngủ cũng đã vào danh sách những thứ được xem lại. Thứ hay gặp nhất trong số đó là sự đứt quãng của hơi thở trong lúc ngủ. Khuôn mặt nhận ra được của nó thì đã rõ. Ngáy to, những quãng ngừng thở mà người nằm cạnh nhận thấy, và cơn buồn ngủ kéo dài cả ngày dù đã nằm đủ giờ trên giường. Khi ba dấu này đứng cùng nhau thì việc đếm số giờ nằm trên giường mất đi phần lớn ý nghĩa, vì giấc ngủ bên trong những giờ ấy bị cắt hết lần này tới lần khác.
Nguồn
- Buxton OM, Pavlova M, Reid EW, Wang W, Simonson DC, Adler GK. Sleep restriction for 1 week reduces insulin sensitivity in healthy men. Diabetes. 2010;59(9):2126-2133.
- Spiegel K, Tasali E, Penev P, Van Cauter E. Brief communication: sleep curtailment in healthy young men is associated with decreased leptin levels, elevated ghrelin levels, and increased hunger and appetite. Ann Intern Med. 2004;141(11):846-850.
- Cappuccio FP, D’Elia L, Strazzullo P, Miller MA. Quantity and quality of sleep and incidence of type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. Diabetes Care. 2010;33(2):414-420.
- American Diabetes Association Professional Practice Committee. 5. Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Care in Diabetes-2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl 1):S89-S131. doi:10.2337/dc26-S005