Tiểu đường có hết hay là bệnh lâu dài?

Ở tuýp 1, các tế bào beta làm insulin giảm đi vĩnh viễn do đáp ứng miễn dịch; những tế bào đã mất thì không quay lại. Trong các tháng sau chẩn đoán, lượng insulin cần dùng lui một thời gian. Quãng ấy đo bằng tháng, và được gọi là thời kỳ trăng mật. Khi quãng ấy khép lại, nhu cầu insulin tăng lên. Với người đang lo việc chăm sóc, điều đó trông như bệnh đang xấu đi. Thật ra mức tăng ấy đi ra từ diễn tiến đã biết của việc mất tế bào. Ở tuýp 2, bức tranh mềm hơn. Khi đề kháng insulin lui, các trị số đường nằm trong khoảng mục tiêu mà không cần thuốc.

Tiêu chí trong báo cáo đồng thuận quốc tế như sau. Nếu giá trị HbA1c đo ít nhất ba tháng sau khi ngừng thuốc tiểu đường mà vẫn dưới ngưỡng chẩn đoán thì bức tranh được xem là lui bệnh. Chữ dùng đã được chọn rất kỹ. Lui bệnh là cách mô tả chấp nhận ngay từ đầu rằng bức tranh có thể quay lại; nó không có nghĩa là khỏi hẳn. Với tiền tiểu đường thì người ta không dùng chữ này; sự trở về ở đó được một bài riêng bàn tới.

Ở tuýp 2, thứ kéo sự lui bệnh đi tới là việc giảm cân được giữ lâu dài. Trong một thử nghiệm ngẫu nhiên tiến hành với hỗ trợ dinh dưỡng sâu, tới cuối năm thứ hai, hơn một phần ba người tham gia đang ở trạng thái lui bệnh. Ở những người không lấy lại cân, sự lui bệnh kéo dài hơn.

Việc theo dõi dài cũng chính những người ấy lại cho thấy một điều khác. Tới năm thứ năm, tỉ lệ người còn ở trạng thái lui bệnh đã giảm rõ rệt. Cái nếp kéo từ bữa sáng tới bữa tối lỏng ra. Cân quay lại, và đường quay lại theo. Những yếu tố nổi lên trong các ghi nhận là:

• Thời gian từ lúc chẩn đoán tới nay còn ngắn
• Mức giảm cân rõ rệt và được giữ suốt nhiều năm
• Một phần tế bào beta vẫn còn tiết insulin

Lý do của những lần kiểm tra hằng năm nằm ở đây. Quãng lui bệnh cũng là một quãng được theo dõi: tầm soát bệnh võng mạc ở đáy mắt, theo dõi bệnh thận, huyết áp và mỡ máu vẫn nằm trên lịch. Ngay cả khi nếp trong bếp đang tốt thì những cuộc hẹn ấy vẫn còn đó. Cái được thì rất cụ thể. Những năm trôi qua trong khoảng mục tiêu là những năm mà trục trặc ở thận và ở tim mạch gặp thưa hơn.

Giảm cân thì tiểu đường hết hẳn phải không?

Thứ thấy được trong các ghi nhận không phải khỏi hẳn, mà là lui bệnh. Trong những năm mức giảm cân được giữ thì đường nằm trong khoảng mục tiêu; khi cân quay lại thì các trị số cũng đi lên.

Không dùng thuốc thì có hết không?

Ngay trong định nghĩa của lui bệnh đã có việc thuốc đã được ngừng; diễn tiến không thuốc là một phần của định nghĩa ấy. Việc ngừng này là một quá trình đi cùng phép đo và sự theo dõi.

Bức tranh mà các ghi nhận cho thấy, nói ngắn gọn, là thế này: chẩn đoán tiểu đường vẫn nằm trong hồ sơ, còn các trị số đường thì là một mục đổi được. Lui bệnh là tên của quãng mà bệnh lặng đi.