Tình huống nào không chờ được?

Ở một người sống chung với tiểu đường thì hầu hết thay đổi đều trải ra theo thời gian và để tới lần gặp sau. Mệt mỏi, ăn uống thất thường hay giấc ngủ đứt quãng là những thứ ghi vào sổ. Nhưng vài dấu thì phá cái thứ tự ấy. Chỗ chung của chúng là thế này: cơ thể không tự gom lại được cân bằng, và cảnh ấy không tự quay về. Bài này nói về cái danh sách ngắn đó.

Thứ dựng nên danh sách này không phải con số trên màn hình máy đo. Nó là cách cơ thể đang cư xử lúc ấy. Cùng một con số, ở người này là một phần của ngày bình thường, ở người kia là giờ đầu của một cảnh nặng. Các hướng dẫn cũng không buộc tính khẩn vào một ngưỡng duy nhất; chúng nhìn vào hơi thở, vào sự trong trẻo của ý thức, và vào chuyện nước có nằm lại trong dạ dày hay không. Thứ tiếng của các dấu nói được nhiều hơn con số.

Mỗi dòng trong bảng là một quan sát. Không phải một chẩn đoán. Khi hai dấu đứng cạnh nhau thì cảnh rõ hơn; cái cảnh mà hơi thở sâu chồng lên cơn nôn thì các hướng dẫn kể trong một mục riêng. Còn khi ý thức đã đóng lại thì quyết định không nằm trong tay chính người bệnh nữa. Vào lúc ấy, người đọc được cảnh này là người bên cạnh.

Tính khẩn không phải một lời dọa. Nó là một tin về thời gian. Nhiễm toan ceton nặng lên trong vài giờ hay một hai ngày; còn cảnh nguy kịch kia thì đi chậm hơn nhiều, và đường vạch tách hai thứ ấy là chuyện của một bài khác. Biết được thời gian thì quyết định tới sớm hơn, và những con mắt trong nhà cũng thành một phần của danh sách.

Vì sao danh sách này không có một ngưỡng bằng số?

Vì thứ quyết định tính khẩn không phải con số trên màn hình, mà là cách cơ thể cư xử. Cùng một phép đo kể hai chuyện khác nhau ở hai người, và các hướng dẫn để việc chẩn đoán cho xét nghiệm rồi đưa các dấu lên trước. Đơn vị đo thì mỗi nước một khác; còn thứ tiếng của các dấu thì chung.

Có phải chỉ đường huyết cao mới cần xem ngay trong ngày?

Không. Cú tụt tới mức không nuốt được cũng ở cùng hàng ấy, vì thứ đưa qua đường miệng không có tác dụng. Cú tụt đã sửa rồi mà vẫn quay lại cũng rơi vào đúng chỗ đó; vài thuốc nằm trong cơ thể lâu hơn người ta chờ đợi, mà khi thận làm việc kém đi thì khoảng ấy còn dài thêm. Vết thương ở bàn chân đi theo một đường khác; các hướng dẫn xếp chỗ đỏ lan nhanh vào loại nặng hơn. Còn cảm giác đè ở ngực hay khó thở không rõ vì sao cũng là một dấu có thể đi lặng lẽ ở người tiểu đường.