Kan een gestelde diagnose diabetes veranderen?

De naam die op papier gaat blijft in het geheugen als een afsluiting. Het dossier gaat open en die naam geldt daarna als vast. De gegevens zeggen iets anders. De indeling bij een volwassene wordt in de eerste jaren opnieuw gelezen. Wat dat lezen bemoeilijkt geldt niet als onoplettendheid van de arts. Naarmate de leeftijd stijgt wordt het beeld uit resistentie zo gewoon dat het zeldzame erin verdwijnt.

Type 1 diabetes die op volwassen leeftijd begint gold lang als een zeldzame uitzondering. Een brede doorzoeking van registers toetste dat sjabloon. Type 1 diabetes komt vaak in de eerste zestig levensjaren op. Ruwweg twee vijfde daarvan kreeg de diagnose na het dertigste jaar. De tweede helft van diezelfde doorzoeking brengt het beeld in evenwicht. Binnen alle diagnoses diabetes die na het dertigste jaar gesteld worden blijft het aandeel van deze groep klein. Type 1 met een late start is echt en zeldzaam tegelijk; beide zinnen kloppen. Diezelfde doorzoeking mat ook het eigen beeld van deze groep. Er staan drie dingen duidelijk vaker vastgelegd dan bij het beeld uit resistentie. Een lager lichaamsgewicht. Een overgang naar insuline in het eerste jaar. Een opening met ketoacidose.

Het tweede onderzoek kijkt naar hetzelfde etiket meteen na de diagnose; in dat stadium is de indeling nog op de klinische indruk gemaakt. In deze opvolging met pas gediagnosticeerde volwassenen werd bij een kwart van wie klinisch type 1 heette geen enkele eilandjesantistof gevonden. Twee dingen lagen bij dat deel dichter bij een beeld zonder immuunoorsprong. De genetische risicoscore en het jaarlijkse beloop van de resterende insulineaanmaak. De uitslagen gingen naar de artsen. In de twee jaar daarna werd bij meer dan een derde het behandelschema opnieuw opgezet.

De derde regel gaat over de vormen die uit één gen komen. De diagnose daarvan wordt pas met een genetische test zeker. Leg de gegevens van een genetische test naast de verwachte frequentie. De rekening zegt dit. Meer dan vier vijfde van deze vormen blijft onbevestigd. De juiste naam neerzetten geeft hier ook de behandeling vorm, dus het onderscheid blijft niet op papier.

Dat diabetes uit resistentie in de vorm met een immuunoorsprong verandert bestaat niet; de twee processen lopen apart. Wat gecorrigeerd wordt is niet de ziekte maar de naam die er op de eerste dag aan gegeven werd. De indeling begint met een schatting en wordt smaller naarmate er bewijs bijkomt.

Dit onderscheid heeft twee maten. De eilandjesantistoffen zoeken het spoor van de aanval van de afweer. Het C-peptide laat zien wat er van de eigen aanmaak van de alvleesklier over is.

De indeling is daarom een regel die open blijft. De resterende aanmaak neemt niet bij iedereen even snel af. De snelheid van die afname laat de indeling opnieuw lezen. De naam in het dossier wordt met dat lezen vernieuwd.