Met welke tests wordt diabetes vastgesteld?

Elke test laat een andere kant van het bloed zien. De nuchtere bloedsuiker is het niveau dat ’s ochtends overblijft in een lichaam dat de hele nacht niet gegeten heeft. Bij de belastingstest drink je een zoete vloeistof. Twee uur later wordt opnieuw bloed afgenomen. Gemeten wordt de snelheid waarmee het lichaam de last opruimt. De HbA1c telt een spoor. Het is de suiker die aan het hemoglobine in de rode bloedcel is blijven plakken, ruwweg over twee tot drie maanden. Een willekeurige meting heeft alleen betekenis bij klachten zoals dorst, vaak plassen en gewichtsverlies.

• Nuchtere bloedsuiker: kijkt naar één ochtend, vraagt als voorbereiding alleen dat je nuchter bent.
• Belastingstest: laat je op de nuchtere maag glucose drinken en meet het bloed twee uur later opnieuw.
• HbA1c: geeft het gemiddelde dat over maanden is uitgesmeerd, en vraagt geen nuchtere maag.
• Willekeurige meting: krijgt betekenis als het beeld van dorst en vaak plassen er al ligt.

Eén hoge uitslag is nog geen diagnose. De Wereldgezondheidsorganisatie wil dat een hoge test bij iemand zonder klachten op een andere dag herhaald wordt, bij voorkeur met dezelfde test. Liggen de klachten er al en is de uitslag duidelijk hoog, dan wordt die herhaling niet gevraagd. De haast van het laboratorium komt hier ook vandaan. Hoe langer het bloed in de buis wacht, hoe minder glucose erin zit. Het monster gaat daarom meteen door de centrifuge of in ijswater.

De HbA1c laat zich niet in elk lichaam met hetzelfde vertrouwen lezen. De meting hangt aan de levensduur van de rode bloedcellen. Bepaalde vormen van bloedarmoede schuiven de uitslag daarom. Varianten van hemoglobine doen dat ook, net als ziekten die de celvernieuwing versnellen. Het adviesrapport van de Wereldgezondheidsorganisatie zet er een zin naast. Een uitslag onder de drempel weerlegt geen diagnose die met glucosetests is gesteld.

Bij welke test komt verborgen suiker aan het licht?

De nuchtere meting mist in haar eentje een groep. Die groep wordt alleen bij de belastingstest zichtbaar. De belastingstest maakt het gebied tussen nuchter en verzadigd zichtbaar; bij nuchtere waarden op de grens wordt hij daarom gevraagd.

Waarom is de tijd bij een suikerbelasting belangrijk?

Het laboratorium neemt het tweede monster precies op twee uur af. Bloed dat vroeger of later wordt afgenomen meet een ander punt van de curve. De betrouwbaarheid hangt aan die nauwkeurigheid.

Hoe wordt type 1 van type 2 onderscheiden?

Het onderscheid begint bij het klinische beeld: leeftijd, snelheid van het begin, gewicht, ketose. Blijft de twijfel, dan helpen antistoffen tegen de eilandjes.