Bắt đầu insulin có phải thất bại?

Lời đề nghị dùng insulin nghe như kết quả một kỳ thi. Ngay lúc ấy người ta rà lại quá khứ của chính mình. Những buổi đi bộ bỏ lỡ, những bữa ăn nặng dần, những lần khám tới muộn. Giới nghiên cứu nhận ra phản ứng này đã ba mươi năm. Họ đặt cho nó cái tên đề kháng insulin về mặt tâm lý. Tên gọi là đề kháng, nhưng nó chẳng dính gì tới sự bướng bỉnh. Vấn đề thật là những niềm tin mà người ta mang về insulin suốt nhiều năm.

Sự thật đứng đối diện gói gọn trong một câu. Việc cần insulin từ bên ngoài không liên quan tới sự cố gắng. Nó liên quan tới năng lực sản xuất giảm dần qua nhiều năm. Vì sao năng lực ấy hẹp lại thì đã có một bài riêng. Còn ở tiểu đường tuýp 1 thì bức tranh khác từ đầu; ở đó insulin là thiết yếu ngay từ ngày đầu tiên.

Những suy nghĩ làm chậm quyết định gom lại thành mấy mục, và sau mỗi mục là một sự hiểu lầm tương tự nhau.

• “Tiêm đau lắm.” Khoảng cách giữa cái đau người ta chờ và cái đau thật sự là phát hiện được lặp lại nhiều nhất trong lĩnh vực này. Đầu kim của bút rất mảnh, phần đi vào da cũng ngắn.
• “Vậy là bệnh nặng lên rồi.” Insulin không phải chỉ dấu của sự nặng lên. Bệnh đang ở giai đoạn nào thì không đọc ngược ra được từ thuốc đang dùng.
• “Giờ thì không quay lại được nữa.” Ở một số người, insulin chỉ kéo dài một quãng. Nghe rằng điều đó không phải lúc nào cũng là suốt đời đã giúp được hơn ba phần tư người tham gia trong một nghiên cứu.
• “Ai cũng sẽ nhận ra.” Nỗi lo bị người khác thấy được nói tới thường xuyên; khi có khách thì cảm giác ấy còn lớn hơn. Nhưng việc tiêm xong bằng một dụng cụ nhỏ và trong một thời gian rất ngắn.

Cái giá của sự do dự này là một quãng chờ. Rất lặng lẽ. Trong một bài tổng quan, suốt ba tới năm năm trước khi chuyển sang insulin, hơn một nửa số người vẫn ở trên mục tiêu. Quyết định phần lớn không phải một sự trì hoãn có ý thức. Chuyện ấy ở mỗi lần khám lại để sang lần sau. Và các năm thì cứ tự đi tới.

Thứ gì thật sự giúp được thì đã đo. Trong một nghiên cứu, cách có ích nhất là kể lại toàn bộ quá trình. Ngay sau đó là sự yên tâm rằng khi băn khoăn thì liên lạc được với ê kíp. Còn con đường ít ích nhất là nài ép. Những lần cố thuyết phục lặp đi lặp lại đã không chạm được tới hơn một nửa số người tham gia.

Các hướng dẫn quốc tế ở điểm này rất thẳng thắn. Khác thường là đằng khác. Chúng bảo các bác sĩ đừng kể về insulin như một lời đe dọa, cũng đừng kể như dấu hiệu của một thất bại cá nhân. Bởi vì đây không phải một điểm số. Thời điểm và cách làm đổi theo từng người, và chỗ để bàn chuyện ấy là bên trong cuộc gặp ngắn ngủi lúc đi khám.