Làm sao nhận biết hạ đường huyết?

Khi đường huyết bắt đầu tụt, cơ thể đáp lại ngay. Theo tín hiệu của glucagon, gan thả glucose dự trữ vào máu; adrenalin vào cuộc. Thứ tạo ra đợt sóng đầu không phải bản thân cú tụt, mà là câu trả lời của cơ thể trước cú tụt. Hồi chuông ấy có mặt để kêu lên trước khi não hết nhiên liệu. Vì vậy những lời cảnh báo đầu tiên dính tới bàn tay, tới dạ dày và tới quả tim.

Đợt sóng thứ hai đến từ chỗ khác. Não không dự trữ được glucose, nên khi dòng chảy giảm thì thứ hỏng trước là việc nghĩ, việc nhìn và việc nói. Các hướng dẫn gọi nhóm thứ hai là nhóm thiếu glucose ở não. Thứ tự ấy mang thông tin: nếu não đã chậm lại mà chưa nghe thấy lời cảnh báo nào, tức là cú tụt đã đi xa.

• Đợt sóng adrenalin: run, đổ mồ hôi, tim đập nhanh, đói cồn cào, tê rần, bồn chồn, mặt tái.
• Đợt sóng của não: không tập trung được, nhìn mờ, vấp lời, choáng váng, buồn ngủ, tay trở nên vụng, cư xử khác thường.
• Những thứ được kể riêng cho ban đêm: mồ hôi làm ẩm áo ngủ hay ga giường, ác mộng hoặc kêu lên trong lúc ngủ, tỉnh dậy vẫn mệt, cáu hoặc rối.

Không dấu hiệu nào đứng một mình mà thành bằng chứng. Xúc động cũng làm run, trời nóng cũng làm đổ mồ hôi, một đêm mất ngủ cũng làm loãng sự chú ý. Tiêu chí gọi là tam chứng Whipple như sau: có triệu chứng, phép đo cho kết quả thấp, và triệu chứng hết khi đường lên. Ba thứ cùng khớp thì nguồn gốc của triệu chứng đã rõ. Nhưng một kết quả thấp thì vẫn là thấp, kể cả khi không có triệu chứng. ADA không bảo bỏ qua cú thấp không triệu chứng, mà xem đó là dấu hiệu khả năng nhận biết đã cùn đi.

Hồi chuông cùn dần theo thời gian. Khi các cú tụt lặp lại nhiều, đáp ứng adrenalin yếu đi. Đợt sóng cảnh báo ngắn lại, có khi không tới, và thứ được nhận ra đầu tiên không phải cơn run mà là đầu óc mụ đi. Tiêu chuẩn chăm sóc của ADA gọi đó là suy giảm khả năng nhận biết hạ đường huyết. Bậc nặng nhất được định nghĩa không bằng con số mà bằng mô tả này: người bệnh không tự xoay xở được, cần người khác giúp.

Những cú tụt ban đêm trôi qua rất lặng. Còn lại là một tấm ga ẩm, một giấc mơ lộn xộn và một buổi sáng nặng nề. Khoảng trống giữa phép đo trước khi ngủ và phép đo buổi sáng là chỗ tối nhất trong cuốn sổ.

Hạ đường huyết có làm run không?

Có, đó là một trong những dấu hiệu quen thuộc nhất; cơn run đi thẳng từ adrenalin ra và dịu lại khi cú tụt được sửa.

Đau đầu và buồn ngủ có được tính không?

Cả hai đều có trong các danh sách dấu hiệu. Buồn ngủ là dấu của đợt sóng thứ hai: não hết nhiên liệu thì nặng đi. Còn những thứ kể riêng cho ban đêm là ga giường ẩm, ác mộng, và tỉnh dậy vẫn mệt, cáu hoặc rối.

Có bị lạnh và buồn nôn không?

Danh sách lõi mà các nguồn kể gồm đổ mồ hôi, run, tim đập nhanh, đói và tê rần. Cảm giác lạnh thì đi kèm mồ hôi lạnh. Buồn nôn không có trong các danh sách đó; riêng nó thì không chỉ ra hướng nào.

Đường có tụt mà không thấy dấu hiệu nào không?

Có; khi đợt sóng cảnh báo cùn đi thì thứ nhận ra đầu tiên là đợt sóng thứ hai: mất tập trung, choáng váng, cư xử khác thường. Vì vậy việc người thân nhận ra rất đáng giá. Ở một số người, chuông có kêu cũng không thành lời: với trẻ chưa nói được hay người lớn không tự kể được, dấu duy nhất của đợt sóng đầu là dáng vẻ nhìn từ bên ngoài.

Ở buổi khám thì câu hỏi nào có ích?

Câu hỏi một dòng mà ADA dùng khi sàng lọc là: mỗi lần đường tụt, bạn có cảm nhận được không? Nếu câu trả lời là không thì bác sĩ sẽ đánh giá riêng chuyện đó.