Tụt đường huyết khi lái xe thì sao?
· 2 phút

Việc ngồi sau vô lăng bắt não chạy những phần tốn kém nhất của nó cùng lúc và không nghỉ. Sự chú ý, việc mắt quét đường và quyết định trong một giây đều nằm trong cùng một dòng. Đường huyết xuống thì cả ba cùng yếu đi; trên buồng mô phỏng thì việc lái hỏng, người lái nhận ra, mà việc sửa vẫn tới muộn.
Mỗi phút trên đường đều đòi ở não một công việc không đứt quãng. Việc bám làn, quét các gương và ước lượng khoảng cách chạy cùng một lúc. Não không dự trữ glucose. Dòng chảy mỏng đi thì những việc tốn kém nhất hỏng trước. Mà cả cái danh sách việc trên đường đều nằm ở phía tốn kém ấy. Sự hỏng hiện ra cả ở sự chú ý và tốc độ quyết định, cả ở việc của đôi tay; hai thứ cùng nhau được đo như một sự suy giảm nhận thức và vận động. Một mức mà lúc ngồi yên trông còn nhỏ thì ở người cầm vô lăng lại hóa thành một khác biệt đo được.
Có một thí nghiệm trên buồng mô phỏng đo thẳng sự hỏng ấy. Những người lớn mắc tiểu đường tuýp 1 đi trên cùng một bộ máy. Trước là ở mức bình thường, sau là với đường huyết được hạ xuống theo từng bậc. Việc lái hỏng ở cả ba bậc thấp; ngay ở bậc nhẹ nhất cũng đo được sự hỏng. Người tham gia thì nhận ra là mình đang hỏng. Sự nhận ra ấy đi cùng với việc cảm được chính cú tụt và với các triệu chứng ở phía não; còn bản thân sự hỏng khi lái thì lại gắn với các triệu chứng của cơ thể như run và toát mồ hôi. Vậy mà hành vi sửa chữa chỉ hiện ra ở bậc thấp nhất. Bản ghi sóng não chạy song song cũng nhìn về cùng hướng: sóng chậm tăng lên cùng với tình trạng thiếu đường ở não đã chặn đường của hành vi sửa chữa.
Dữ liệu thứ hai tới từ ngoài đời. Hơn bốn trăm người lái đã điền báo cáo hằng tháng. Việc ấy kéo dài suốt một năm. Trong các loại sự việc được báo có cả việc mất kiểm soát xe, việc sau đó không nhớ nổi một đoạn đường, và việc trao vô lăng cho người ngồi bên. Hơn một nửa số người lái đã báo ít nhất một sự việc khi lái gắn với cú tụt trong năm ấy. Tần suất tăng lên theo quãng đường đi được và theo một cú tụt nặng đã từng xảy ra trước đó.
Bài “Khi đường tụt thì làm gì?” chứa con đường đi sau khi cú tụt được nhận ra. Còn nền chung của những sự việc này là tình trạng thiếu đường ở não, tức làn sóng thứ hai tới khi não mất nhiên liệu. Trong làn sóng ấy thì tốc độ suy nghĩ, việc chọn lựa và việc giữ được tiêu điểm cùng nặng nề đi một lượt. Các tín hiệu của cơ thể tới trước nó. Những cú tụt lặp đi lặp lại có thể làm cái tín hiệu ấy ngắn lại qua nhiều năm.
Phát hiện thứ ba nói về cuối hàng. Ở đó thì chuyện gì xảy ra? Ở những người lớn được hạ rồi nâng đường huyết lên lại có kiểm soát, các bài kiểm tra nhận thức đã chạy tiếp suốt một tiếng rưỡi. Phép đo tụt lại phía sau là bài kiểm tra sự chọn nhanh giữa nhiều lựa chọn; sau khi con số đã về chỗ thì nó còn thấp thêm bốn mươi phút nữa. Bài kiểm tra dò vết, đo việc đi theo một thứ tự, thì gom lại nhanh hơn hẳn. Trong các phép đo ấy, lúc con số gom lại và lúc tốc độ chọn lựa gom lại đã không rơi trùng lên nhau.
Nguồn
- Cox DJ, Gonder-Frederick LA, Kovatchev BP, Julian DM, Clarke WL. Progressive hypoglycemia’s impact on driving simulation performance. Occurrence, awareness and correction. Diabetes Care. 2000;23(2):163-170. doi:10.2337/diacare.23.2.163
- Cox DJ, Ford D, Gonder-Frederick L, Clarke W, Mazze R, Weinger K, Ritterband L. Driving mishaps among individuals with type 1 diabetes: a prospective study. Diabetes Care. 2009;32(12):2177-2180. doi:10.2337/dc08-1510
- Zammitt NN, Warren RE, Deary IJ, Frier BM. Delayed recovery of cognitive function following hypoglycemia in adults with type 1 diabetes: effect of impaired awareness of hypoglycemia. Diabetes. 2008;57(3):732-736. doi:10.2337/db07-0695