آیا دیابت عمر را کوتاه می‌کند؟

پرسش انتظار یک رقم دارد. پاسخی که ثبت‌ها می‌دهند اما بیش از یک رقم، یک شیب است: همان بیماری بسته به اینکه تشخیص در چه سنی گذاشته شده، در پیگیری نشان دیگری می‌گذارد. ثبت‌های کسانی که در چهل‌سالگی تشخیص گرفته‌اند که کنار ثبت‌های کسانی که در شصت‌سالگی گرفته‌اند گذاشته شود، فاصلهٔ میان آن‌ها کوچک درنمی‌آید. سنگینی پاسخ به همین دلیل به سمت اینکه به چه بسته است می‌افتد.

کاری که این رابطه را گسترده‌ترین اندازه گرفت، نزدیک صد کهورت پیگیری مستقل از هم و یک ثبت جمعیتی بزرگ را در یک تحلیل یکی کرد. در این ثبت‌ها هرچه سن تشخیص عقب‌تر می‌رفت، فاصلهٔ سرعت مرگ با گروه مقایسه به‌طور منظم بزرگ‌تر می‌شد. وقتی به امید زندگی برگردانده شد، هر ده سال تشخیص زودتر تقریباً برابر سه تا چهار سال فاصله می‌نشست. سطرهای زیر میانگین دو گروه را مقایسه می‌کنند؛ هیچ‌کدام حساب یک نفر نیست.

عددهای جدول از سرعت مرگ جمعیت‌ها بیرون آمده‌اند و بر پایهٔ ثبت‌های کسانی که پنجاه‌سالگی را دیده‌اند حساب شده‌اند؛ سال‌های پیش روی یک نفر را نشان نمی‌دهند. سال‌هایی که ثبت‌ها در آن گرد آمده‌اند هم بر بازه‌ای پهن پخش‌اند؛ میان کهن‌ترین پیگیری‌ها و تازه‌ترین آن‌ها دهه‌ها فاصله هست.

پرسش مدت تنها در بدن نمی‌گذرد. سازمان جهانی بهداشت خبر می‌دهد که بیش از نیمی از کسانی که با دیابت زندگی می‌کنند، در سالی که شمارش انجام شده برای این تشخیص هیچ دارویی به کار نبرده‌اند. این اندازهٔ دومی است که کنار نتیجه‌های پیگیری می‌ایستد: خود رسیدن به درمان.

پیگیری مشاهده‌ای‌ای هست که نیمهٔ دوم پرسش را از جای دیگری می‌سنجد. کسانی که با نوع ۲ زندگی می‌کنند کنار گروه مقایسه‌ای که بر پایهٔ سن و جنس جفت شده بود گذاشته شدند و پنج اندازه پیگیری شد: HbA1c، سطر کلسترول از چربی خون، آلبومین ادرار، سیگار و فشار خون. همهٔ این‌ها اندازه‌هایی هستند که در معاینه و در برگهٔ آزمایش برابر دارند؛ نوشتهٔ «جز قند چه چیزی دیده می‌شود؟» که می‌پرسد جز شکر چه پیگیری می‌شود، به هر یک از این اندازه‌ها جداگانه نگاه می‌کند. در گروهی که هر پنج با هم در محدودهٔ هدف اندازه گرفته شدند، خطر افزوده برای مرگ تقریباً به ناپیدایی رسید؛ این نتیجهٔ یک مقایسه است و ثبت‌ها یک نفر را در دو حالت اندازه نمی‌گیرند.

جزئی که تصویر را همان‌طور که هست نگه می‌دارد اینجاست. فاصله در سمت سکتهٔ قلبی به سمت پایین درآمد و در سمت سکتهٔ مغزی جدایی معناداری نماند؛ بستری شدن در بیمارستان به سبب نارسایی قلب اما حتی وقتی هر پنج اندازه بر هدف بودند بالاتر از گروه مقایسه ایستاد. نارسایی قلب حالتی است که در آن قلب نمی‌تواند خون را با نیروی کافی به بدن برساند؛ به‌صورت تنگی نفس و ورمی که در پاها جمع می‌شود دیده می‌شود. یعنی همهٔ خطر افزوده هم‌زمان بسته نمی‌شود؛ بخشی که بسته می‌شود نتیجه‌ای اندازه‌گرفته است. اینکه همین هدف‌ها در سمت اندام چه برابری دارند پرسش پس از این است. نوشتهٔ «آیا عوارض را می‌شود پیشگیری کرد؟» این تصویر را کامل می‌کند.

فاصلهٔ میان دو اندازه‌گیری خودِ پاسخ است. میانگین، جمع یک جمعیت را به یک عدد فرو می‌آورد و هیچ‌کس درون آن عدد را وصف نمی‌کند. سن تشخیص خبری است که پس گرفته نمی‌شود. اینکه پنج اندازه کجا ایستاده‌اند اما چیزی است که در طول پیگیری همچنان اندازه گرفته می‌شود، و آن ثبت‌ها هنوز جمع می‌شوند.