دیابت چیست؟
انواع دیابت
6 نوشته
تفاوت دیابت نوع ۱ و نوع ۲ چیست؟در دیابت نوع ۱ دستگاه ایمنی سلولهای سازندهٔ انسولین را از میان میبرد؛ در نوع ۲ انسولین هست ولی کارش را نمیتواند انجام دهد. یکی از دست رفتن ساخت است و دیگری مشکل مصرف. این تفاوت روشن میکند که چرا درمان، سرعت و سن جور دیگری دیده میشوند. عدد در هر دو بالا میرود، داستان جداست. · 2 دقیقهبیشتر بخوانید
انسولین همان کلیدی است که گلوکوز خون را به درون سلولها میبرد. بدون آن کلید شکر در خون جمع میشود. در دیابت نوع ۱ دستگاه ایمنی سلولهای لوزالمعده را که این کلید را میسازند بیگانه میپندارد و از میان میبرد. ساخت تمام میشود و دادن انسولین از بیرون از همان روز نخست الزامی میشود. در نوع ۲ کلید ساخته میشود، اما قفل زنگ زده است: سلولهای ماهیچه و کبد مثل گذشته به انسولین پاسخ نمیدهند. لوزالمعده سالها با ترشح بیشتر این کمبود را میبندد و سپس این آهنگ را نمیتواند نگه دارد. استانداردهای مراقبت ADA اولی را تخریب خودایمنی سلول و دومی را نارسایی پیشرونده و غیرخودایمنی ترشح تعریف میکنند.
| تفاوت | نوع ۱ | نوع ۲ |
|---|---|---|
| ریشهٔ علت | دستگاه ایمنی سلولهای سازندهٔ انسولین را از میان میبرد. | سلولها به انسولین مقاومت میکنند و لوزالمعده بهمرور نمیرسد. |
| آغاز | نشانهها در چند روز یا چند هفته میترکند. | نشانهها سالها خاموش پیش میروند. |
| انسولین | از روز نخست دادن آن از بیرون الزامی است. | معمولاً سالها بعد مطرح میشود. |
پس چرا تفاوتی که اینقدر روشن به نظر میرسد قاطی میشود؟ مدتها این قالب آموزش داده شد: نوع ۱ در کودکان درمیآید و نوع ۲ در بزرگسالان. ADA این قالب را آشکارا نادرست میشمارد؛ هر دو بیماری در همهٔ گروههای سنی دیده میشوند و دیابت خودایمنی که در بزرگسالی آغاز میشود در نگاه نخست به آن یکی میماند. وزن هم جداکنندهٔ قابل اعتمادی نیست. آنچه تفاوت را میسازد سن یا بدن نیست. نشانگرهای ایمنی که در خون جستوجو میشوند و توان ساخت باقیماندهٔ لوزالمعدهاند.
نام نوع مسئلهٔ کنجکاوی نیست، مسئلهٔ جهت است.
- کدام خطرناکتر است؟
- یک پاسخ ندارد، چون خطر به نوع بستگی ندارد بلکه به این بستگی دارد که شکر در گذر سالها کجا ایستاده است. در نوع خودایمنی افتهای ناگهانی پیگیری نزدیکتری میخواهند و در آن یکی، دیر تشخیص دادن سالهای خاموش جمع میکند.
- دیابت چند نوع است؟
- ADA چهار دستهٔ اصلی میشمارد: نوع خودایمنی، نوع با ریشهٔ مقاومت، دیابتی که در بارداری پدید میآید، و صورتهایی که به علتهای دیگر مانند نقص یک ژن یا بیماری لوزالمعده بازمیگردند.
- آیا نوع ۲ به نوع ۱ بدل میشود؟
- نه، اینها مرحلههای یک بیماری نیستند بلکه دو روند جدا هستند. در دیابت با ریشهٔ مقاومت، اینکه روزی سوزن انسولین لازم شود به معنای عوض شدن نوع نیست؛ یعنی ساخت خود لوزالمعده کم شده است.
- قند پنهان در کدام نوع جای میگیرد؟
- قند پنهان در زبان مردم برابر پیشدیابت است: قند خون بالاتر از معمول و پایینتر از مرز تشخیص. راهنماها مرز تشخیص را با اندازهگیری ناشتا، آزمون بارگذاری قند و HbA1c جداگانه تعریف میکنند؛ پیشدیابت همان نوار درست زیر این مرزهاست و در بیشتر افراد پیشدرآمد روند مقاومت است.
دیابت نوع ۱ چیست و چرا پدید میآید؟دیابت نوع ۱ وقتی پدید میآید که دستگاه ایمنی سلولهای سازندهٔ انسولین در لوزالمعده را به اشتباه هدف بگیرد. سلولهای باقیمانده نیاز را پوشش نمیدهند و گلوکوز خون بالا میرود. به خوردن شیرینی یا شیوهٔ زندگی ربطی ندارد؛ روند سالها پیشتر و بیآنکه کسی چیزی بفهمد آغاز شده است. · 2 دقیقهبیشتر بخوانید
درون لوزالمعده خوشههایی از سلول به نام جزیره هست و سلولهای بتا در میان این جزیرهها انسولین میسازند. در دیابت نوع ۱ دستگاه ایمنی این سلولها را بیگانه میپندارد و یکییکی از میان میبرد. واکنش خودایمنی همین است. بخش بزرگ سلولهای بتا که برود جریان انسولین میایستد، قند خون از محدودهٔ هدف بالاتر میرود و همانجا میماند.
در آغاز بیش از یک عامل کنار هم میآیند. ژنهای سازگاری بافتی خطر را بالا میبرند؛ در بیشتر کسانی که این ژنها را دارند بیماری هرگز درنمیآید. نوشتهای جدا سهم وراثت را با عدد بیان میکند. پژوهشها دنبال محرکهای محیطی میگردند؛ انتروویروسها در این فهرست بیش از همه بررسی شدهاند، با این حال محرک قطعی نشان داده نشد. مصرف شکر، وزن یا شیوهٔ زندگی سبب این تصویر نیستند.
بسامد دیده شدن از کشوری تا کشوری آشکارا فرق میکند؛ در شمال اروپا بالاترین و در شرق آسیا پایینترین اندازه را دارد. در میان مبتلایان به دیابت، نوع ۱ برشی کوچک را میگیرد.
تخریب یک روز صبح آغاز نمیشود. خودپادتنهای خون، برای نمونه ضد GAD، سالها پیش از هر شکایتی پیدا میشوند. راهنماها روند را در سه مرحله تعریف میکنند:
- حملهٔ ایمنی آغاز میشود. خودپادتنها در خون دیده میشوند، قند خون معمولی پیش میرود و فرد چیزی حس نمیکند.
- از دست رفتن سلول بتا پیش میرود. قند خون از محدودهٔ هدف بیرون میزند و هنوز شکایتی نیست.
- سلولهای باقیمانده کفایت نمیکنند. تشنگی، دستشویی پرشمار، کاهش وزن و خستگی پدید میآیند؛ تشخیص بیشتر در همین مرحله گذاشته میشود.
نشانهها تند میآیند. کیف مدرسه یکباره سنگینتر میشود، تشنگی شبانه خواب را میشکند و خستگی حتی پس از صبحانه نمیرود. پُرنوشی و پُرادراری، یعنی تشنگی بیش از اندازه و ادرار پرشمار، در این تصویر دیدنیترین جفتاند. در کودکان تصویر میتواند با کتواسیدوز باز شود؛ این صفحه به نشانههای آن وضعیت فوری وارد نمیشود، آنها در «نخستین نشانههای دیابت کداماند؟» چیده شدهاند.
مرز سنی ندارد. در بزرگسالان چون تخریب آهستهتر پیش میرود تصویر خاموش باز میشود و به این شکل آهسته LADA میگویند. این تصویر در آغاز نمای دیابت نوع ۲ میدهد. جدایی با دو اندازهگیری روشن میشود؛ پادتن ضد GAD نشان حملهٔ ایمنی را میدهد و سیپپتید میگوید از ساخت انسولین خود لوزالمعده چه مانده است.
| آنچه بسیار شنیده میشود | آنچه دانسته است |
|---|---|
| بیماری کودکی است | بیشترین تشخیص در کودکی و جوانی گذاشته میشود؛ نوع ۱ که در بزرگسالی آغاز شود هم هست |
| از زیاد شیرینی خوردن است | تغذیه تخریب را آغاز نمیکند؛ سبب، روند خودایمنی است |
| به چاق بودن مربوط است | لاغر شدن پیش از تشخیص بسیار دیده میشود؛ نتیجه است نه سبب |
| شکل سنگین نوع ۲ است | بیماری جداست؛ سازوکار مقاومت به انسولین نیست، نبود انسولین است |
نخستین حسی که هنگام تشخیص میآید حیرت است؛ حال آنکه کسی یک شب چیز نادرستی نمیخورد و نوع ۱ نمیگیرد. پس از تشخیص سلولهای بتای باقیمانده مدتی دیگر کار میکنند؛ در این فاصله که دورهٔ ماه عسل نامیده میشود نیاز به انسولین بیرونی پایین پیش میرود. فاصله که بسته شود نیاز دوباره بالا میرود. چون روند خودایمنی در پسزمینه نمیایستد، آن فاصله ماندگار نیست.
دیابت نوع ۲ چیست و چگونه پیش میآید؟در دیابت نوع ۲ دو چیز همزمان پیش میروند: سلولها مثل گذشته به انسولین پاسخ نمیدهند و لوزالمعده هم پس از مدتی نمیتواند کمبود را ببندد. شایعترین شکل دیابت همین است. پیش آمدنش سالها میکشد. قند خون که بالا میرود نشانهها خاموش میمانند؛ تصویر بیشتر وقتها در آزمایشی دیده میشود که به سبب دیگری خواسته شده. · 2 دقیقهبیشتر بخوانید
دیابت نوع ۲ گونهای است که در بخش بزرگی از مبتلایان به دیابت دیده میشود. ساخت انسولین بهکلی نمیایستد، کافی نمیماند؛ اشکال هم دو جا دارد. از یک سو مقاومت به انسولین و از سوی دیگر ناتوانی لوزالمعده در ادامه دادن این ساخت افزوده در درازمدت. اینکه مقاومت در سطح سلول چگونه ساخته میشود را «مقاومت به انسولین چیست؟» باز میکند. برای بالا رفتن قند خون بودن هر دو با هم لازم است؛ مقاومت بهتنهایی این تصویر را نمیزاید.
این تصویر در یک روز ساخته نمیشود؛ پلهها چنین میروند:
- مقاومت جا میافتد و برای همان کار انسولین بیشتری لازم میشود.
- لوزالمعده بیشترش را بیرون میدهد؛ چون کمبود بسته میشود آزمایش تمیز به نظر میرسد.
- توان سلولهای بتا برای ادامه دادن این کار افزوده آهستهآهسته کم میشود.
- ساخت به تقاضا نمیرسد؛ قند نخست پس از غذاها و سپس پیش از صبحانه هم بالا میرود.
- مقدارها که از مرز تشخیص بگذرند نام تصویر دیابت نوع ۲ است.
پلههای نخست خاموش میگذرند. پس رفتن توان ترشح سلولهای بتا به سالهای پیش از تشخیص میرسد؛ در آشپزخانه و سر کار و در خواب اما هیچ چیز عوض نمیشود. سازمان جهانی بهداشت خبر میدهد که در نوع ۲ نشانهها ملایم پیش میروند و تشخیص میتواند سالها پس از آغاز گذاشته شود. یک نتیجهٔ بالا برای تشخیص بس نیست؛ در معیارهای انجمن دیابت آمریکا تصویر با آزمونی دوم یا با آزمایش روزی دیگر تأیید میشود.
این تصویر مدتها مسئلهٔ پس از میانسالی شمرده میشد. امروز در جوانان و کودکان سن مدرسه هم دیده میشود؛ افزایش وزن، نظم روزانهٔ بیتحرک و تغذیهٔ پرکالری از عنوانهای پشت این دگرگونیاند. همان راهنما غربالگری را در بزرگسالان بدون نشانه هم پیش میکشد؛ اگر اضافهوزن و عنوان خطری که به آن افزوده شود در میان باشد نوبت زودتر میرسد. عنوانهایی که آمادگی را تعیین میکنند روی هم سوار میشوند و کار میکنند. سهم گذشتهٔ خانوادگی در این انباشت چقدر است؟ شرح آن با عدد در صفحهٔ «آیا دیابت ارثی است؟» هست.
| عامل | چگونه نقش دارد |
|---|---|
| سن | پس از میانسالی بسامد آشکارا زیاد میشود |
| گذشتهٔ خانوادگی | یکی از عنوانهای آمادگی ارثی |
| وزن و دور کمر | اضافهوزن و اندازهٔ کمر پهن در میان عنوانهای خطر شمرده میشوند |
| نظم روزانهٔ بیتحرک | کمی تحرک در میان عنوانهای خطر؛ ماهیچهای که کار کند شکر خون را به کار میگیرد |
| گذشتهٔ دیابت در بارداری | تصویری که در بارداری دیده میشود پس از زایمان هم پیگیری میشود |
شرح سطر آخر جدول در نوشتهٔ دیابت بارداری است. دیابت نوع ۲ تصویری نیست که ساخت انسولین در آن تمام شده باشد؛ تصویری است که ساخت به تقاضای فزاینده نمیرسد. این جدایی نظم درمان را هم شکل میدهد: چون لوزالمعده هنوز ترشح میکند، در دورهٔ نخست داروهای خوراکی دیابت و نظم روز پیش میآیند. توان ترشح که در گذر سالها پس بنشیند خاکه عوض میشود. تفاوت سرعت میان افراد هم به همین دلیل بزرگ است.
پیشدیابت چیست و قند پنهان یعنی چه؟قند پنهان نام روزمرهٔ چیزی است که در زبان پزشکی پیشدیابت نامیده میشود: قند خون بالاتر از معمول و پایینتر از مرزی که تشخیص دیابت از آن آغاز میشود. در این نوار، نشانههای آشنایی مانند تشنگی یا کاهش وزن هشدار نمیدهند. نامش هم از همینجا میآید؛ تصویر تنها در آزمایش دیده میشود. · 2 دقیقهبیشتر بخوانید
آنچه در زبان مردم آغاز قند یا قند مرزی نامیده میشود هم همین است. هر دو تعبیر نه بیماریای که آغاز شده، بلکه نواری را میگویند که خطر در آن بالا رفته. پیشوند خودش میگوید که مرز هنوز گذشته نشده.
حس نشدن این نوار سببی ملموس دارد. تشنگی و ادرار پرشمار وقتی پیدا میشوند که شکر از مرز کلیه بگذرد و به ادرار برسد. چون بالا رفتن در محدودهٔ پیشدیابت زیر این مرز میماند، از دست رفتن آب هم آغاز نمیشود و تشنگیای هم که پی آن میآید. صبحانه، روز کاری و پیادهروی شب با همان حس میگذرند. سازمان جهانی بهداشت این پله را وضعیت گذار میان معمولی و دیابت تعریف میکند.
یک اندازهگیری بس نیست؛ سه پنجرهٔ جدا این محدوده را از سویی دیگر میگیرند. نتیجههای این پنجرهها از هم جدا میشوند: یکی مرزی درمیآید و دیگری معمولی میماند.
| اندازهگیری | چه میگیرد | نام یافته |
|---|---|---|
| گلوکوز پلاسمای ناشتا | درجهٔ صبح پس از شبی بدون غذا | گلوکوز ناشتای مختل |
| OGTT (اندازهگیری پس از نوشیدن مایع شیرین) | اینکه شکر پس از بار چقدر دیر پایین میآید | تحمل گلوکوز مختل |
| HbA1c | سیر میانگین هفتههای گذشته | HbA1c مرزی |
همین نام را آزمون بارگذاری قند که در بارداری انجام میشود هم دارد. آن آزمون تصویری جدا و ویژهٔ دورهٔ بارداری، یعنی دیابت بارداری را میجوید. واژه مشترک است و موضوع جدا.
پشت این نوار، مقاومت به انسولین و جبران سلول بتا با هم پیش میروند؛ نوشتهای جدا میگوید این جفت چگونه ساخته میشود و چرا سالها حس نمیشود.
پرسش اصلی این است: آیا این تصویر به دیابت بدل میشود؟ جهت یکی نیست. در تحلیل حوضچهای که نوزده کهورت از قارههای گوناگون در آن یکی شدند، در پیگیری نزدیک به ده سال نسبت کسانی که قند خونشان به معمولی بازگشت آشکارا بالاتر از نسبت کسانی بود که به دیابت گذشتند.
در همان تحلیل، در برشی که مقدار ناشتا بالاترین بود تصویر وارونه میشود؛ آنجا گذر پیش میافتد. پیشدیابت به همین دلیل ایستگاهی ثابت شمرده نمیشود، محدودهای است که جهتش باز است.
عنوانهایی که در ثبتها همراه هر دو جهت نام برده میشوند اینها هستند:
- درجهٔ آغاز: در نتیجههایی نزدیک سر پایین نوار، بازگشت به معمولی بیشتر دیده میشود.
- اضافهوزن: همراه با نسبتهای اندازهٔ کمر، در میان عنوانهایی شمرده میشود که احتمال بازگشت به معمولی را کم میکنند.
- سن: سن بالا همراه با جهت دیابت نوع ۲ نام برده میشود.
- وزنی که کم شده: در کارهای شیوهٔ زندگی، در صدر عنوانهایی است که بازگشت به معمولی را پیشبینی میکنند.
پیشدیابت برچسب یک نتیجه نیست، نام یک سیر است. راهنماها به همین دلیل پیشنهاد میکنند در کسی که درون نوار میماند اندازهگیری دستکم سالی یک بار نو شود. فاصلهٔ میان دو نتیجه بیش از آنچه یک عدد تنها میگوید بیان میکند.
مقاومت به انسولین چیست، یعنی دیابت؟مقاومت به انسولین حالتی است که در آن پیام انسولین، همان که در سلول را باز میکند، مانند گذشته پاسخ نمیگیرد. تا وقتی لوزالمعده کمبود را با ترشح افزوده ببندد قند خون معمولی هم به نظر میرسد؛ تصویر به همین دلیل سالها بیآنکه حس شود میماند. بیش از یک بیماری نامدار، زمینی است که دیابت روی آن میروید. · 2 دقیقهبیشتر بخوانید
واژهٔ مقاومت اینجا لجاجت یا گناه نمیگوید. یعنی سلول از همان پیام کار کمتری بیرون میآورد. این سختی بیش از همه در ماهیچه و کبد پیداست: پیام سر جایش میایستد و در بهسختی باز میشود. لوزالمعده این سختی را حس میکند و ترشح را زیاد میکند. قفل سرانجام میچرخد و نیرویی که خرج شده از گذشته بیشتر است.
نخستین جنبش پس از سفره درمیآید. گلوکوز پلاسمای ناشتا سالها خاموش میماند و پس از صبحانه یا شام، قند خون پس از غذا بالاتر از انتظار میرود و پایین آمدنش دراز میشود. سلولهای بتا که این کار افزوده را نتوانند پوشش دهند، تصویر به سمت پیشدیابت یا دیابت نوع ۲ میرود. چون مقاومت خیلی پیش از تشخیص آغاز شده، خبر دیابت ناگهان میرسد.
| آنچه دیده میشود | مقاومت به انسولین | دیابت |
|---|---|---|
| چه میگوید | پاسخ سلولها به پیام انسولین کم شده | گذشتن قند خون از مرز تشخیص |
| قند خون | معمولی، مرزی یا بالا | بالاتر از مرز تشخیص |
| چگونه فهمیده میشود | تصویر بالینی و نشانگرهای غیرمستقیم | اندازهگیری گلوکوز و HbA1c |
| تشخیصی نامدار است؟ | نه، یک زمین است | بله، بیماریای تعریفشده |
بالا درآمدن انسولین در آزمایش خون این پرسش را به یاد میآورد. آن نتیجه نشان پرکاری لوزالمعده است، نه شمارهٔ یک تشخیص بهتنهایی. تفاوت میان آزمونهای تجاری اندازهگیری انسولین بزرگ است: همان نمونه در روشی دیگر نتیجهای دیگر میدهد. گزارشی دربارهٔ استانداردسازی که روشهای تجاری را مقایسه کرد، این تغییرپذیری را سدی پیش روی اندازهگیری همخوان شمرد. راهنماهای جهانی تشخیص را به همین دلیل نه بر درجهٔ انسولین بلکه بر اندازهگیری گلوکوز و HbA1c مینشانند.
اندازهٔ مستقیم مقاومت تنها در پژوهش درمیآید: روش گیره که در آن، هنگام دادن انسولین از راه رگ، قند خون ثابت نگه داشته میشود. این روش ساعتها میکشد و گروهی جداگانه میخواهد؛ در روز درمانگاه نمیگنجد.
مقاومت تنها با شکر سخن نمیگوید؛ روی همان زمین یافتههای دیگری هم بسیار دیده میشوند:
- چربی در کبد
- بههمخوردن لیپید پروفایل
- بالا بودن فشار خون
- سندرم تخمدان پلیکیستیک
- پوستی که در چین گردن و زیر بغل تیره و مخملی میشود
- قند پنهان و مقاومت به انسولین یک چیزند؟
- قند پنهان نام مردمی حالتی است که قند خون از معمولی بالاتر رفته اما به مرز دیابت نرسیده. مقاومت به انسولین زمینی گستردهتر است؛ وقتی شکر کاملاً معمولی هم باشد یافت میشود.
- اگر مقاومت به انسولین باشد دیابت قطعی است؟
- قطعی نیست. مقاومت خطر را بزرگ میکند و نتیجه را نمینویسد. تا وقتی لوزالمعده پوشش دادن تقاضا را ادامه دهد، قند خون زیر مرز تشخیص میماند.
سهم ماهیچه اینجا تعیینکننده است. بخش بزرگ گرفتن گلوکوزی که انسولین راه میبرد در ماهیچهٔ اسکلتی میگذرد. پیادهروی، تحرک درون روز کاری و تغییر وزن به همین دلیل در مرکز پژوهشهای پاسخ انسولین میایستند. مقاومت در تمام عمر در یک درجه نمیماند. تا وقتی توان سلول بتا کافی بماند، قند خون از مرز تشخیص هرگز نمیگذرد.
دیابت بارداری چیست و پس از زایمان میرود؟دیابت بارداری یعنی بالا رفتن قند خون برای نخستین بار در دورهٔ بارداری، و در بیشتر زنان پس از زایمان پس مینشیند. رفتن آن به معنای بسته شدن پرونده نیست: در سالهای پس از آن احتمال دیابت نوع ۲ بالا میماند. اندازهگیری پس از زایمان هم به همین دلیل بخشی از پیگیری است. · 2 دقیقهبیشتر بخوانید
در بارداری جفت رشتهای از هورمونها بیرون میدهد و این هورمونها پیامی را که انسولین به سلولها میرساند ضعیف میکنند. بدن با ساختن انسولین بیشتر پاسخ میدهد. تا وقتی لوزالمعده این بار افزوده را بردارد قند خون سیر معمولی خود را نگه میدارد و در نقطهای که برنداشت بالا میرود. نام این تصویر در راهنماها دیابت بارداری است. سرچشمهاش مقاومت به انسولینی است که خود بارداری میسازد؛ اینکه این مقاومت با کدام پلهها در سلول ساخته میشود موضوع نوشتهای جداست.
نشانه بهتنهایی راه نشان نمیدهد. تشنگی زیاد، خستگی و ادرار پرشمار در خود بارداری هم دیده میشوند، پس جداکننده شمرده نمیشوند. تشخیص به همین دلیل نه از یک شکایت، بلکه از آزمون بارگذاری قند (OGTT) درمیآید. زمان غربالگری در راهنماها هفتهٔ ۲۴ تا ۲۸ است. بارگذاری در نظم یکمرحلهای با یک آزمون و در نظم دومرحلهای نخست با غربالگری و سپس با تأیید انجام میشود. غربالگری به همهٔ باردارها پیشنهاد میشود و این عنوانها احتمال را آشکارا زیاد میکنند:
- داشتن اضافهوزن پیش از بارداری
- نظمی روزمره که تحرک در آن کم است
- گذشتهٔ دیابت در خانواده
- دیده شدن همین تصویر در بارداری پیشین
- نوزادی که پیشتر درشت به دنیا آمده
- حالتهایی که با مقاومت به انسولین پیش میروند، مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک
گلوکوز افزودهٔ خون از جفت میگذرد و ساخت انسولین خود نوزاد را زیاد میکند. درشت به دنیا آمدن نوزاد به همین دلیل بیشتر دیده میشود. نخستین پلهٔ پیگیری نظم تغذیه و تحرک روزانه است. سهم درون بشقاب، نان صبحانه و پیادهروی شب همه درون این پلهاند. بخش بزرگی از زنان بارداری را با همین پله به پایان میبرند و در بخشی، انسولین هم وارد برنامه میشود.
با زایمان جفت هم بیرون میآید، بار هورمونی که میساخت برداشته میشود و نیاز به انسولین در مدتی کوتاه پس مینشیند. اما هر بالا رفتن قند که در بارداری برای نخستین بار دیده شود یک چیز نیست. سازمان جهانی بهداشت این تصویر را به دو عنوان بخش میکند: آنکه به بارداری بسته است و آنکه پیش از بارداری هم بوده و نخستین بار در همان آزمایش دیده شده. در دومی قند پس از زایمان هم بالا میماند، چون سرچشمهاش بارداری نبوده.
| زمان | پیگیری معمول |
|---|---|
| روزهای نخست پس از زایمان | نیاز به انسولین تند پایین میآید و قند به سیر معمولی برمیگردد |
| ۴ تا ۱۲ هفته پس از زایمان | آزمون بارگذاری دوباره انجام میشود، این بار با معیارهای بیرون از بارداری |
| سالهای پس از آن | غربالگری با فاصلهٔ ۱ تا ۳ سال؛ پیگیری در تمام عمر ادامه دارد |
در اندازهگیری پس از زایمان نوبت آزمون بارگذاری است. در بارداری چرخهٔ گلبول قرمز تند میشود و از دست رفتن خون در زایمان هم به آن افزوده میشود؛ این دو با هم نتیجهٔ HbA1c را پایین میکشند. راهنماها به همین دلیل در ماههای نخست بهجای HbA1c آزمون بارگذاری را پیش میاندازند. در زنانی که گذشتهٔ دیابت بارداری دارند، بسامد دیده شدن دیابت نوع ۲ در سالهای بعد چند برابر کسانی است که این گذشته را ندارند. همان راهنماها مینویسند که در این گروه دگرگونی نظم روز و در صورت نیاز پشتیبانی دارویی، گذر به دیابت نوع ۲ را دیر میاندازد.
این نوشته فقط برای اطلاع است؛ نه تشخیص بیماری است، نه دستور درمان یا مقدار. تصمیم درمان شما همیشه همان است که همراه با پزشکتان میگیرید.